Tanikliklar

David Stoliar

1936’da David, babasıyla yaşamak üzere Bükreş’e göç etti. Romanya Almanya’nın etkisine girdikçe Romanya yetkilileri, Yahudilere karşı her geçen gün artan sert yaptırımlarla ortaya çıktılar. Yahudi karşıtı kışkırtmalar artarken Yahudiler, Bükreş sokaklarında ve halka açık diğer yerlerde saldırılara maruz kaldılar. Babası, David’in ülkeyi terk etmesine karar verdi ve Filistin’e kaçabilmesi için gerekli hazırlıkları yaptı. David, Aralık 1941’de eski bir sığır gemisi “Struma”ya binerek Karadeniz’de bir liman şehri olan Constanta yoluyla Romanya’dan ayrıldı. Gemi, motor arızasına karşın Filistin rotasının ilk durağı olan Türkiye’nin İstanbul şehrine güçlükle varmayı başardı. Türk makam ve mercileri, seyahatleriyle ilgili pazarlıklar devam ederken yolcuların karaya çıkmasına izin vermedi. En nihayetinde yolculara geçiş iznini reddedip açık denizlerle baş edebilecek durumda olmayan “Struma”yı yeniden Karadeniz’e teslim ettiler. Aradan birkaç saat geçmeden mihver nakliyatını kontrol amacıyla devriye gezen bir Sovyet denizaltısı, “Struma”yı yanlışlıkla torpilledi. 769 Yahudi yolcudan sadece David hayatta kalabilmişti.

Deşifre Edilmiş Metin

Constanta’dan gece ayrıldık. Limandan bir römorkör tarafından çekildik, bir Rumen römorkörü tarafından ve bizi denize ulaştırdıktan sonra bağlantıyı kesip ayrıldılar. Sonra motoru çalıştırmaya gayret ettik. Motoru çalıştırabilmek için çok ama çok çaba sarfettik. Çalışır gibi oldu ama sonra yine durdu. Her neyse, tahmin ediyorum bütün gece uğraşmamıza karşın motor çalışmadı, çalışmadı. O zaman imdat sinyali vermemiz gerektiğini anladım çünkü tekne deniz yüzeyinde olsa da hiçbir yere hareket etmiyordu. Kaptan imdat sinyalleri verdi ve sonunda... şimdi, şimdi ertesi gün, aynı römorkör... bizi çeken römorkör teknesi geldi. Geri geldi ve biz onlardan motoru tamir etmelerini talep ettik. Denediler, denediler ama sonunda bunun bize bir maliyeti olacağını söylediler. Onlara hiç paramızın olmadığını çünkü gümrüğün elimizde avucumuzda ne varsa aldığını söyledik. Daha sonra—bir mucize sonucu koruyabildiğimiz—evlilik yüzüklerimize göz koydular. Benim yoktu ama farketmez pekçok, pekçok kişinin vardı. Bunun üzerine herkesten evlilik yüzüklerini topladık ve yüzükleri römorkör teknesi mürettebatına verdik. Bundan sonra motorla uğraşmaya başladılar ve iki şartlarının olduğunu söylediler bize... Kendilerine yeteri kadar para verirsek bizi Türk sularına kadar çekebileceklerini, bunun da yaklaşık bir gün civarında süreceğini bildirdiler. Ama yeterince paramız yoksa onu da anlayışla karşılayacaklarını ve motoru çalıştırmaya çaba sarfedeceklerini, motor çalışırsa bizimle olacaklarını, teknenin hemen yanında Türkiye’ye, Türk sularına yakın uluslararası sulara doğru seyredip bizi orada yanlız bırakacaklarını bildirdiler. Ve sonunda motor çalışmaya başladı; Türkiye’ye doğru seyretmeye başladık. Römorkör teknesi yanıbaşımızda seyrediyordu ama daha sonra uzaklara karıştı.


  • US Holocaust Memorial Museum Collection
Arşivsel detayları görüntüle

Paylaş

Thank you for supporting our work

We would like to thank The Crown and Goodman Family and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.