German tanks on the eastern front © IWM (HU 111382)

Avrupa'da II. Dünya Savaşı

Bu görüntü hakkında daha fazla bilgi için

Hitler’in hükümeti, Doğu Avrupa'da çok büyük ve yeni bir “yaşanacak yer” (Lebensraum) imparatorluğu düşledi. Hükümet liderleri, Avrupa'da Alman üstünlüğünün bir savaş gerektirdiğinin hesabını yaptılar.

Sovyetler Birliği'nin tarafsızlığını garantiledikten sonra (Ağustos 1939 Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı ile), Almanya 1 Eylül 1939'da Polonya'yı işgal ederek II. Dünya Savaşı'nı başlattı. İngiltere ve Fransa 3 Eylül'de Almanya'ya savaş ilan ederek karşılık verdi. Bir ay içinde, Polonya birleşen Alman ve Sovyet güçleri tarafından bozguna uğratıldı ve Nazi Almanya'sı ile Sovyetler Birliği arasında paylaşıldı.

Polonya'nın yenilgisinin ardından savaşın nispeten dinmesi, 9 Nisan 1940'ta Alman güçlerinin Norveç ve Danimarka'yı işgaliyle sona erdi. 10 Mayıs 1940'ta, Almanya savaşta tarafsız bir pozisyon alan Hollanda, Belçika, Lüksemburg ve aynı zamanda Fransa'yı işgal ederek Batı Avrupa'daki saldırılarına geçti. 22 Haziran 1940'ta, Fransa Almanya'yla, Almanya'nın ülkenin kuzey bölümünü işgalini sağlayan ve Vichy şehrindeki koltuğuyla, güneyde işbirlikçi bir rejim kurulmasına izin veren bir ateşkes imzaladı.

Sovyetler Birliği, Almanya'nın desteğiyle, Haziran 1940'ta Baltık Devletleri'ni işgal etti ve Ağustos 1940'ta resmen ele geçirdi. Mihver Kuvvetleri’nin (Almanya ile müttefik ülkeler) bir üyesi olan İtalya, savaşa 10 Haziran 1940'ta katıldı. Naziler İngiltere'yle, 10 Temmuz 1940'tan 31 Ekim 1940'a kadar, İngiltere Savaşı olarak bilinen hava savaşını sürdürdüler ve sonunda savaşı kaybettiler.

6 Nisan 1941'de, Yugoslavya ve Yunanistan'a saldırarak Balkan bölgesini garanti altına aldıktan sonra, Almanya ve müttefikleri, 22 Haziran 1941'de Alman-Sovyet Paktı’nı doğrudan ihlal ederek, Sovyetler Birliği'ne saldırdılar. Haziran ve Temmuz 1941'de, Almanlar, Baltık devletlerini de işgal ettiler. Sovyet lideri Joseph Stalin, daha sonra Nazi Almanya'sı ve onun Mihver İttifakına karşı büyük bir savaş zamanı Müttefik’lerin lideri oldu. 1941 yazı ve sonbaharı boyunca, Alman Birlikleri Sovyetler Birliği'nin içinde ilerledi, ama Kızıl Ordu’nun sergilediği çetin direniş, Almanların Leningrad ve Moskova gibi kilit kentleri ele geçirmesini engelledi. 6 Aralık 1941'de, Sovyet Birlikleri, Alman güçlerini Moskova'nın dışından kalıcı olarak çıkaran önemli bir karşı saldırı başlattı. Bir gün sonra, 7 Aralık 1941'de, Japonya (Mihver Kuvvetleri’nden biri) Hawai'deki Pearl Harbor’ı bombaladı. Amerika Birleşik Devletleri anında Japonya'ya savaş ilan etti. 11 Aralık'ta, Almanya ve İtalya, askeri çatışma büyüyünce Amerika Birleşik Devletleri'ne savaş ilan etti.

Mayıs 1942'de, İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri, Almanya'nın Köln şehrine binlerce bombardıman uçağıyla, savaşı ilk kez Almanya'nın içine taşıyan saldırıyı düzenledi. Bunu takip eden 3 yılda, Müttefik Hava Kuvvetleri, imparatorluğun endüstriyel fabrika ve şehirlerini sistematik olarak bombalayarak, 1945'te Alman kentsel alanının büyük bir kısmını harabeye çevirdi. 1942'nin sonu ve 1943'ün başında, Müttefik güçler Kuzey Afrika'da bir dizi önemli askeri zafer kazandı. Fransız Silahlı Kuvvetleri’nin Cezayir ve Fas'ın Müttefikler tarafından işgalini engellemekte başarısız olması, Almanya'nın 11 Kasım 1942'de işbirlikçi Fransa Vichy'yi işgalini tetikledi. Afrika'da, tamamı yaklaşık 150.000 asker olan Mihver askeri Birlikleri Mayıs 1943'te teslim oldu.

Doğu Cephesi’nde, 1942 yazı süresince, Almanlar ve Mihver İttifakı, Volga nehrindeki Stalingrad'ı olduğu kadar Kafkas petrol alanlarındaki Bakü şehrini de ele geçirme amacıyla Sovyetler Birliği'ne saldırılarını yenilediler. Alman saldırıları, 1942 yazının sonlarına doğru her iki cephede de durdu. Kasım'da, Sovyet Birlikleri Stalingrad'da karşı saldırı başlattılar ve 2 Şubat 1943'te, Alman Altıncı Ordusu Sovyetler Birliği'ne teslim oldu. Almanlar, Temmuz 1943'te, Kursk'a, tarihe en büyük tank savaşı olarak geçen bir hücum daha yaptılar ama Sovyet Birlikleri saldırıyı geri püskürttü ve savaş süresince bir daha bırakmayacakları bir askeri üstünlüğü ele geçirdi.

Temmuz 1943'te, Müttefikler Sicilya'ya çıkartma yaptılar ve Eylül'de İtalya anakarasının kıyılarına gittiler. İtalyan Faşist Partisi Büyük Konseyi'nin, Hitler'in bir müttefiki olan İtalyan başbakanı Benito Mussolini'yi görevden almasının ardından, İtalyan ordusu yönetimi ele geçirdi ve 8 Eylül'de Anglo-Amerikan güçleriyle bir teslimiyet anlaşması yaptılar. İtalya'daki Alman Birlikleri bölgenin kuzey yarısının kontrolünü ele geçirdi ve direnmeye devam etti. İtalyan ordu yetkilileri tarafından tutuklanan Mussolini, Alman SS komandoları tarafından Eylül'de kurtarıldı ve Kuzey İtalya'da Almanya'nın yönetimi altındaki neo-faşist bir kukla rejimi kurdu. Alman Birlikleri, 2 Mayıs 1945'te teslim oluncaya kadar Kuzey İtalya'yı tutmaya devam ettiler.

6 Haziran 1944'te (Büyük Gün), büyük bir askeri operasyonun parçası olarak, 150.000 müttefik askeri Ağustos'un sonunda özgürlüğüne kavuşan Fransa'ya çıktı. 11 Eylül 1944'te, ilk ABD Birlikleri, Sovyet Birlikleri doğu sınırını geçtikten bir ay sonra Almanya'ya girdiler. Aralık'ın ortasında, Almanlar Belçika ve Doğu Fransa'da Bulge Savaşı olarak bilinen başarısız bir karşı saldırı başlattılar. Müttefik Hava Kuvvetleri, Nazi endüstriyel tesislerine, örneğin Auschwitz'de bulunan biri gibi (gaz odaları asla hedef alınmamasına karşın) saldırdı.

Sovyetler, 12 Ocak 1945'te, Batı Polonya'yı özgürlüğüne kavuşturan ve Macaristan'ı (bir Mihver kuvveti) teslim olmaya zorlayan bir saldırıya başladılar. 1945 Şubat'ının ortasında, Müttefikler Almanya'nın Dresden şehrini bombalayarak yaklaşık 35.000 sivili öldürdüler. Amerikan Birlikleri, 7 Mart 1945'te Ren nehrini geçtiler. 16 Nisan 1945'te son Sovyet saldırısı, Sovyet güçlerinin Almanya'nın Başkenti Berlin'i kuşatmalarını sağladı. Sovyet Birlikleri İmparatorluk Şansölyeliğine doğru yol alırken, Hitler 30 Nisan 1945'te intihar etti. Almanya, 7 Mayıs 1945'te, Reims'te Batı Müttefikleri’ne ve 9 Mayıs'ta Berlin'de Sovyetler'e koşulsuz teslim oldu. Ağustos'ta, Amerika'nın Japon kentleri Hiroşima ve Nagazaki'ye 120.000 sivili öldüren atom bombalarını atmasının hemen sonrasında Pasifik'teki savaş sona erdi. Japonya 2 Eylül'de resmen teslim oldu.

II. Dünya Savaşı, bütün dünyada tahminen 55 milyon ölümle sonuçlandı. Tarihteki en büyük ve en yıkıcı savaştı.