Tanikliklar

Leah Hammerstein Silverstein

Leah Poloya, Varşova'nın dışındaki Praga'da büyüdü. Ha-Shomer ha-Tsa'ir Siyonist gençlik hareketinde aktif olarak görev aldı. Almanya Polonya'yı Eylül 1939'da işgal etti. Almanlar Yahudileri Kasım 1940'ta mühürledikleri Varşova gettosunda yaşamaya zorladı. Gettoda Leah Ha-Shomer ha-Tsa'ir üyeleriyle birlikte yaşadı. Eylül 1941'de Leah ve gençlik grubunun diğer üyeleri gettodan kaçarak Polonya, Czestochowa yakınlarında bulunan Zarki'deki Ha-Shomer ha-Tsa'ir çiftliğine gitti. Mayıs 1942'de, Leah sahte Polonya belgelerini kullanarak, Krakow gettosu ve Plaszow kampı yakınları arasında gidip gelerek, yeraltı grubunun kuryeliğini yaptı. Koşullar ağırlaştığında Tarnow'a kaçtı. Ancak kısa süre sonra Krakow'a dönmeye karar verdi. Leah ayrıca Czestochowa'da Yahudi olmayan Polonyalı biri gibi davrandı ve Yahudi Ulusal Komitesi ile Yahudi Direniş Örgütü'nün (ZOB) kuryeliğini yaptı. 1944'teki Varşova Polonya ayaklanması sırsında, Armia Ludowa'da (Halkın Ordusu) Yahudi birliğiyle birlikte savaştı. Leah Sovyet Kuvvetler tarafından serbest bırakıldı. Savaştan sonra insanların Polonya'dan göç etmesine yardım etti. daha sonra—Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşmeden önce—İsrail'e taşındı.

Deşifre Edilmiş Metin

O sırada hâlâ ölülerinizi gömmeniz mümkündü. Judenrat'a yani Yahudi Konseyi’ne 15 zlot ödediğinizde, cenaze arabası getirip ölüyü götürüyorlardı. Ama bizim paramız yoktu. Yoksul insanlar cesetlerini kapının önüne koyar, ölüleri kapının önünden toplayan tren gelir ve cesetleri Gesia Sokağı'ndaki mezarlığa götürürdü. Bir sonraki gün babamı bulmak umuduyla mezarlığa gittim. Gördüklerim korkunç bir kabus gibiydi. Hayatımda ilk defa neredeyse iki katlı bina yüksekliğinde ceset yığını gördüm. Ölen kişilerin sayısının çokluğu ve günden güne artması nedeniyle, mezarcılar bu hıza, mezara akan insan sayısına yetişmemişti. Bu nedenle cesetleri birbiri üstüne yığıyorlardı. Bütün bu cesetlerin ağızları açık, kolları ve bacakları birbirine geçmişti. Ben henüz küçüktüm daha, ceset yığını benim için çok korkunçtu. O tatlımsı koku. O durumu tanımlayacak sözcük bilmiyorum, ama cehennem sözcüğü bile anlatmaya yetmiyor işte. Babamı o yığın içine bulamadım. Bulamadım ve kibbutza (kolektif çiftlik) geri döndüm.


Etiketler


  • US Holocaust Memorial Museum Collection
Arşivsel detayları görüntüle

Thank you for supporting our work

We would like to thank The Crown and Goodman Family and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.