German soldier watches Ukrainian civilians drag a Jew down a street in Lvov.

کشتار لووف در ۱ ژوئیه ۱۹۴۱

نیروهای آلمانی در ۳۰ ژوئن ۱۹۴۱ لووف را اشغال کردند و بلافاصله دستوراتی صادر کردند که منجر به خشونت‌های یهودستیزانه شد. در ۲۴ ساعت بعد، آنچه ابتدا به دست اشغالگران آلمانی و همدستانشان آغاز شده بود، به پوگرومی با مشارکت گسترده‌ی مردم تبدیل شد. در جریان این پوگروم ، برخی از غیرنظامیان محلی نیز به اشغالگران و همدستان آن‌ها پیوستند و در اعمال خشونت جمعی علیه یهودیان مشارکت کردند.

وقایع کلیدی

  • 1

    بین ۳۰ ژوئن و ۱ ژوئیه، نیروهای آلمانی و برخی فعالان ملی‌گرای اوکراینی، به تحریک خشونت‌های یهودستیزانه در میان ساکنان لووف پرداختند. این خشونت‌ها گسترش یافت و به یک پوگروم، یعنی خشونت اوباش علیه یهودیان، تبدیل شد. 

  • 2

    به عنوان بخشی از این خشونتِ اوباش، یهودیان به طرز وحشیانه‌ای مورد ضرب و شتم، تجاوز و قتل قرار گرفتند. نیروهای آلمانی برخی از یهودیان را نیز تیرباران می‌کردند.

  • 3

    دست‌کم چند صد یهودی، و احتمالاً تا چند هزار نفر، در جریان پوگروم لووف به قتل رسیدند.

در ۱ ژوئیه‌ی ۱۹۴۱، شهر لووف لهستان (امروزه لویو در اوکراین) که در آن زمان تحت اشغال آلمان بود پوگرومی علیه یهودیان آغاز شد. «پوگروم» واژه‌ای روسی است که به حملات خشونت‌آمیز گروه‌های غیریهودی، علیه یهودیان اطلاق می‌شود. در آن روز، جمعیتی از اوباش با خشونت به یهودیان حمله کردند. این جمعیت متشکل از نیروهای آلمانی، اعضای یک گروه شبه‌نظامی تازه تأسیس اوکراینی، فعالان ملی‌گرای اوکراینی و برخی از ساکنان محلی - از جمله لهستانی‌ها و اوکراینی‌ تبارها - بود. خشونت اوباش در لووف شامل غارت، ضرب و شتم، تجاوز و قتل بود. در جریان این پوگروم، از چند صد تا چند هزار یهودی کشته و تعداد زیادی زخمی شدند.

پیش از پوگروم: جنگ جهانی دوم و اشغال لووف توسط شوروی

German invasion of Poland, September 1939
منابع، اعتبار:
  • US Holocaust Memorial Museum

جنگ جهانی دوم در ۱ سپتامبر ۱۹۳۹ به لووف رسید. در همان‌روز نیروهای آلمانی در چارچوب تهاجم به لهستان، شهر را بمباران کردند. در اواخر ماه، در ۱۷ سپتامبر، اتحاد جماهیر شوروی از شرق به لهستان حمله کرد. طبق پیمان آلمان و شوروی، دو کشور توافق کرده بودند که لهستان را بین خود تقسیم کنند و لووف در شرق لهستان و در حوزه‌ی نفوذ شوروی قرار گرفت. نیروهای شوروی در ۲۲ سپتامبر ۱۹۳۹ این شهر را اشغال کردند.

در طول ۲۱ ماه بعد، اشغالگران شوروی ساختار زندگی روزمره در لووف را دگرگون کردند. آنها سیاست‌های جدیدی را برای تغییر ساختارهای اجتماعی و اقتصادی اعمال کردند و دشمنان فرضی را از میان همه‌ی گروه‌های قومی شهر دستگیر، تبعید و اعدام کردند. هجوم پناهندگان از لهستان تحت اشغال آلمان، از جمله شمار زیادی از یهودیان، فشار بر منابع را افزایش داد. این شرایط، تنش‌های موجود میان سه گروه اصلی شهر، لهستانی‌ها، یهودی‌ها و اوکراینی‌ها را را تشدید کرد. از آنجا که برخی غیریهودیان،  یهودیان را با رژیم شوروی مرتبط می‌دانستند، یهودستیزی تا تابستان ۱۹۴۱ رو به افزایش رفت.

در ماه‌های مه و ژوئن ۱۹۴۱، اندکی پیش از حمله‌ی غافلگیرکننده‌ی آلمان به اتحاد جماهیر شوروی، مقامات شوروی، موج تازه‌ای ازدستگیری‌ها را آغاز کردند. بسیاری از بازداشت‌شدگان، اوکراینی تبار بودند که شوروی به ارتباط آنها با یک گروه ناسیونالیست راست افراطی زیرزمینی به نام سازمان ناسیونالیست‌های اوکراین (OUN) مظنون بود. شاخه‌ی رادیکال‌تر این گروه موسوم به OUN-Bandera (سازمان ناسیونالیست‌های اوکراین- شاخه‌ی باندرا)، از سال ۱۹۴۰ به طور ویژه در لووف و مناطق اطراف آن نفوذ داشت.

آلمان نازی در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۱، در تهاجمی با نام رمز «عملیات بارباروسا»، به اتحاد جماهیر شوروی حمله کرد. در نتیجه، مقامات شوروی فقط چند روز فرصت داشتند تا لووف را ترک کنند. در حالی که برای عقب نشینی سریع آماده می شدند، و از آنجا که امکان انتقال زندانیان سیاسی را نداشتند، نیروهای شوروی بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ نفر از زندانیان را قتل عام کردند و در شتابی که داشتند، اجساد قربانیان را در زندان‌ها یا در گورهای دسته‌جمعی در محوطه‌ی زندان‌ها رها کردند. بیشتر زندانیان کشته شده، از اعضای تازه دستگیر شده‌ی سازمان ناسیونالیست‌های اوکراینOUN و خانواده‌هایشان بودند. آلمانی‌ها چند روز بعد، این اجساد را کشف کردند. این رویداد یکی از عوامل تحریک‌کننده‌ برای شعله‌ور شدن خشونت‌های یهودستیزانه در لووف بود.

۳۰ ژوئن ۱۹۴۱: اشغال لووف توسط آلمانی‌ها

ارتش آلمان در ۳۰ ژوئن ۱۹۴۱ لووف را اشغال کرد. از همان ابتدا، جنگ آلمان علیه اتحاد جماهیر شوروی به شدت خشونت‌آمیز بود، به‌ویژه علیه یهودیان و کمونیست‌ها. نیروهای آلمانی با پیشروی به سمت شرق، سیاست‌های یهودستیزانه و خشونت‌شان را نیز با خود به همراه آوردند.

آلمانی‌ها همراه با اعضای سازمان ناسیونالیست‌های اوکراین، شاخه‌ی باندرا (OUN-B) و یک گردان نظامی آلمانی متشکل از اوکراینی‌ تبارها (که بسیاری از آنها هم عضو همین سازمان بودند) وارد لووف شدند. این سازمان، به امید تأسیس یک دولت اوکراینی، پیش از عملیات «بارباروسا» به آلمانی‌ها کمک نظامی و اطلاعاتی ارائه داده بود.

پس از ورود به لووف، آلمانی‌ها و اعضای باندرا ،اجساد قربانیان قتل عام زندان‌های شوروی را کشف کردند. مقامات آلمانی به یک شبه‌نظامی تازه تأسیس اوکراینی دستور دادند تا یهودیان را دستگیر کنند. آنها یهودیان را به زور از خیابان‌ها و خانه‌هایشان بیرون کشیدند و مجبورشان کردند اجساد را از سه زندان از چهار زندانی که قتل عام‌ها تنها چند روز پیش از آن در آنها رخ داده بود، خارج کنند. در جریان انتقال یهودیان به زندان‌ها، آنها را مورد آزار و اذیت کلامی و جسمی قرار دادند.

اشغالگران آلمانی و اعضای شبه‌نظامیان اوکراینی به محض ورود به زندان‌ها، به توهین و ضرب و شتم مردان و زنان یهودی ادامه دادند. مردان یهودی مجبور بودند اجساد را بیرون بیاورند یا آنها را از قبرها خارج کنند و زنان مجبور بودند اجساد در حال پوسیدگی را تمیز کنند. یهودیان همچنین مجبور شدند اجساد را برای نمایش عمومی در مکانی بچینند.

در ۳۰ ژوئن، پیش از شروع خشونت‌های اوباشان، لهستانی‌های محلی، اوکراینی‌ها و دیگر غیرنظامیان غیریهودی، شاهد خشونت‌های یهوستیزانه به دستور آلمانی‌ها بودند. با بازداشت و آزار و اذیت یهودیان، جمعیت در خیابان‌ها و زندان‌ها شروع به تجمع کردند. آلمانی‌ها و اعضای باندرا،  با مقصر جلوه دادن علنی یهودیان به خاطر قتل عام زندان‌ها، جمعیت را به خشونت تحریک کردند. این در حالی بود که قتل‌عام‌ها توسط نیروهای شوروی انجام شده بود. این اتهام نادرست به نظریه‌ی توطئه‌ی یهودستیزانه‌ای موسوم به یهودی-بلشویسم دامن زد. نظریه‌ای که همه‌ی یهودیان را مسئول کمونیسم می‌دانست و از عناصر مهم تبلیغات نازی‌ها و شاخه‌ی باندرا بود. با استناد به این تئوری توطئه، آلمانی‌ها و اعضای باندرا، از تعصبات یهودستیزانه موجود در میان ساکنان محلی سوءاستفاده کردند. خیلی زود، برخی از مردم حاضر در جمعیت، از شبه‌نظامیان اوکراینی و نیروهای آلمانی پیروی کردند. آن‌ها به ابتکار خود یهودیان را دستگیر و به زندان‌ها تحویل دادند. همچنین شروع به غارت اموال و حمله به یهودیان کردند.

۱ ژوئیه ۱۹۴۱: پوگروم

خشونت‌های یهودستیزانه با اشغال لووف در ۳۰ ژوئن توسط آلمان آغاز شده بود. سپس تا ۱ ژوئیه ادامه یافت و به یک پوگروم تبدیل شد. در جریان این پوگروم، جمعیت زیادی، یهودیان را مورد آزار و اذیت، ضرب و شتم و قتل قرار دادند. این جمعیت شامل اوکراینی‌ها و لهستانی‌های محلی، سربازان آلمانی، شبه‌نظامیان اوکراینی و فعالان ملی‌گرای اوکراینی بودند.

خشونت اوباش

مانند روز قبل، بخش عمده‌ای از خشونت‌های پوگروم، در سه زندان و خیابان‌های اطراف آن رخ داد. با افزایش فشار نیروهای آلمانی و شبه‌نظامیان اوکراینی بر یهودیان برای بیرون آوردن، تمیز کردن و به نمایش گذاشتن اجساد در حال پوسیدگی زندانیانی که توسط شوروی قتل عام شده بودند، جمعیت غیرنظامیان نیز بزرگتر شد. در زندان‌ها، در میان این جمعیت، افرادی بودند که در جستجوی اعضای گمشده‌ی خانواده و دوستان‌شان در میان قربانیان قتل عام شوروی بودند. بار دیگر، غیرنظامیان غیریهودی به شبه‌نظامیان اوکراینی و نیروهای آلمانی پیوستند و مردان و زنان یهودی را مورد آزار و اذیت فیزیکی و کلامی قرار دادند. اعضای این گروه رو به گسترش، همچنین اموال قربانیان یهودی‌ را غارت می‌کردند.

خشونت اوباش در طول روز شدت گرفت. این خشونت، مرز میان خشونت عمومی و خشونتی که به عنوان بخشی از اشغال شهر توسط آلمان انجام می‌شد را کم‌رنگ کرد. جمعیت‌ها، شامل مردان و زنان غیر یهودی در سنین مختلف و نیز غیرنظامیان محلی، نیروهای آلمانی، شبه نظامیان اوکراینی و اعضای گروه باندرا بودند. آنها یهودیان را در نقاط مختلف شهر تحقیر می‌کردند و مورد آزار جسمی و حمله قرار می‌دادند. برخی از یهودیان را مجبورکردند روی چهار دست و پا به سمت زندان‌ها حرکت کنند. برخی دیگر مجبور شدند پیاده‌روها را با دست خالی یا مسواک تمیز کنند. عاملان این جنایت، ریش مردان یهودی سنتی‌تر و مذهبی را کوتاه کردند. جمعیت، شعارهای یهودستیزانه سر می‌دادند و یهودیان را کتک می‌زدند. اعضای باندرا و مقامات آلمانی همچنان به ترویج نظریه‌ی توطئه‌ی نادرست یهودی-بلشویسم ادامه می‌دادند. برای مثال، آنها برخی از یهودیان را مجبور می‌کردند تا سرودهای شوروی را بخوانند و برای ژوزف استالین، رهبر شوروی، هورا بکشند.

عاملان این جنایت در میان جمعیت، از جمله نوجوانان و کودکان، موهای زنان یهودی را می‌کشیدند، آن‌ها را مورد خشونت قرار می‌دادند و گاهی لباس‌هایشان را از تنشان در می‌آوردند و به برخی از زنان تجاوز می‌کردند. خشونت علیه یهودیان به خشونتی مرگبار مبدل شد، مردم از میان جمعیت، یهودیان را با اشیاء مختلف مانند چوب و ابزار، هل می‌دادند و لگد و کتک می‌زدند. این خشونت اوباش منجر به قتل تعداد نامعلومی از یهودیان در لووف شد.

خشونت روز بعد کاهش یافت اما تا بعد از ظهر ادامه یافت. باز هم، یهودیان موظف بودند اجساد قربانیان قتل عام زندان‌های شوروی را بیرون ببرند، تمیز کنند و به نمایش بگذارند. با پایان روز ۲ ژوئیه، نیروهای آلمانی به خشونت‌های پوگروم پایان دادند. با این وجود، موارد پراکنده‌ای از حملات غیرنظامیان محلی به یهودیان در طول هفته و بار دیگر در اواخر ژوئیه رخ داد.

خشونت‌های اعمال‌شده توسط اشغالگران آلمانی

در همان روزِ پوگروم، نیروهای اشغالگر آلمانی چند صد یهودی را در زندان‌ها به قتل رساندند. این افراد شامل کسانی بودند که در همان روز، قربانی خشونت‌های پوگروم شده بودند. مردان یهودی که وظیفه‌ی انتقال اجساد قربانیان قتل عام زندان‌های شوروی را بر عهده داشتند، به‌ویژه در معرض شکنجه و تیرباران قرار گرفتند. برای مثال در زندان بریگیدکی، نیروهای آلمانی تا ۱۰۰ یهودی را تیرباران کردند.

قربانیان پوگروم و آغاز هولوکاست در لووف

شهادت‌های متناقض شاهدان عینی و هرج و مرج هفته‌ی نخست اشغال لووف توسط آلمان، تخمین تعداد یهودیان کشته شده در این پوگروم را دشوار می‌کند.

رایج‌ترین برآورد ۴۰۰۰ قربانی است. با این حال، تخمین‌ها از ۲۰۰۰ تا ۸۰۰۰ متغیر است. پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند که این اعداد بیش از حد بالا هستند و بیشتر شامل قربانیان پوگروم و قربانیان اعدام‌های انجام شده توسط آلمانی‌ها در طول ژوئیه ۱۹۴۱ می‌شوند.

در این پوگروم حداقل چند صد یهودی به قتل رسیدند. شمار زیادی نیز تحقیر، به شدت مورد حمله‌ قرار گرفتند و زخمی شدند.

خشونت‌های اوایل ژوئیه ۱۹۴۱ تنها آغاز هولوکاست در لووف بود. در طول سه سال بعد، یهودیان لووف متحمل کار اجباری، گتوسازی، تیرباران‌های دسته جمعی و تبعید به اردوگاه‌های مرگ شدند. تا پایان جنگ، بیشتر یهودیان منطقه به قتل رسیدند.

Thank you for supporting our work

We would like to thank Crown Family Philanthropies, Abe and Ida Cooper Foundation, the Claims Conference, and BMF for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.

واژه‌نامه