<p>نیروی آلمان، پس ازاستقرار مجدد نظامی در راینلند، از مرز بلژیک وارد آخن می‌شود. آخن، آلمان، ۱۸ مارس ۱۹۳۶</p>

تاریخ‌های مهم جنگ جهانی دوم

قتل عام یهودیان اروپا در بستر جنگ جهانی دوم رخ داد. همزمان با پیشروی  نیروهای آلمان و اشغال قلمرو وسیعتری از خاک اروپا، اتحاد جماهیر شوروی و خاک شمال آفریقا ، سیاست‌های نژادی و ضد یهودی رژیم، افراطی‌تر و آزار و اذیت به نسل کشی تبدیل شد.

18 سپتامبر 1931
ژاپن به منچوری حمله کرد.

اکتبر1935- ماه مه 1936
ایتالیای فاشیستی به اتیوپی حمله کرد، آنجا را فتح کرده و ضمیمه خود کرد.

25 اکتبر -1 نوامبر 1936
آلمان نازی وایتالیای فاشیستی یک پیمان همکاری در 25 اکتبر امضا کردند؛ در 1 نوامبر محور رم- برلین اعلام شد.

25 نوامبر 1936
آلمان نازی و امپراتوری ژاپن یک توافقنامه ضد کمونیستی(آنتی کمینترن) امضا کردند که علیه اتحاد جماهیر شوروی و نهضت بین المللی کمونیست تنظیم شده بود.

7 ژوئیه 1937
ژاپن با حمله به چین، جنگ جهانی دوم را در اقیانوس آرام آغاز کرد.

13-11 مارس 1938
آلمان، اتریش را به آلمان بزرگ ملحق کرد.

29 سپتامبر 1938
آلمان، ایتالیا، بریتانیای کبیر و فرانسه موافقتنامه مونیخ را امضا کردند که جمهوری چکوسلواکی را وادار می کرد تا ایالت زودتن- شامل مواضع دفاعی نظامی چکوسلواکی- را به آلمان نازی واگذار کند.

15-14 مارس 1939
تحت فشار آلمانی ها، اسلوواکها اعلام استقلال کرده و جمهوری اسلوواک را تشکیل دادند. آلمانی ها با نقض موافقتنامه مونیخ، باقیمانده سرزمین های چک را اشغال کردند و کشور تحت الحمایه بوهمیا و موراویا را تشکیل دادند.

31 مارس 1939
فرانسه و بریتانیای کبیر تمامیت مرزی حکومت لهستان را تضمین کردند.

15-7 آوریل 1939
ایتالیای فاشیستی به آلبانی حمله و آنجا را ضمیمه خود کرد.

23 اوت 1939
آلمان نازی و اتحاد جماهیر شوروی یک توافقنامه عدم تهاجم و یک متمم سری امضا کردند که به موجب آن اروپای شرقی به حوزه های تحت نفوذ [این دو کشور] تقسیم شد.

1 سپتامبر 1939
آلمان با حمله به لهستان، جنگ جهانی دوم را در اروپا آغاز کرد.

3 سپتامبر 1939
بریتانیای کبیر و فرانسه با توجه به تضمین خود مبنی بر تمامیت مرزی لهستان به آلمان اعلان جنگ کردند.

17 سپتامبر 1939
اتحاد جماهیر شوروی از سوی شرق به لهستان حمله کرد.

29-27 سپتامبر 1939
ورشو در 27 سپتامبر تسلیم شد. هیئت دولت لهستان از طریق رومانی به تبعید گریخت. آلمان و اتحاد جماهیر شوروی، لهستان را بین خود تقسیم کردند.

30 نوامبر 1939- 12 مارس 1940
اتحاد جماهیر شوروی با حمله به فنلاند، "جنگ زمستان" را آغاز کرد. فنلاندی ها درخواست آتش بس کردند و مجبور شدند تا سواحل شمالی دریاچه لاگودا و خط ساحلی کوچک فنلاند در دریای شمال را به اتحاد جماهیر شوروی واگذار کنند.

9 آوریل 1940 - 9 ژوئن 1940
آلمان به دانمارک و نروژ حمله کرد. دانمارک در روز نخست حمله تسلیم شد و نروژ تا 9 ژوئن مقاومت کرد.

10 ماه مه -22 ژوئن 1940
آلمان به اروپای غربی -فرانسه و کشورهای بی طرف لوکزامبورگ، هلند و بلژیک- حمله کرد. لوکزامبورگ در 10 ماه مه اشغال شد؛ هلند در 14 ماه مه و بلژیک در 28 ماه مه تسلیم شد. در 22 ژوئن، فرانسه قرارداد آتش بسی را امضا کرد که به موجب آن آلمان ها نیمه شمالی فرانسه و تمامی خط ساحل اقیانوس اطلس را به اشغال خود در آوردند. در جنوب فرانسه، یک رژیم همدست با آلمان ها تشکیل شد که پایتخت آن در ویشی بود.

10 ژوئن 1940
ایتالیا وارد جنگ شد و در 21 ژوئن به جنوب فرانسه حمله کرد.

28 ژوئن 1940
نیروهای اتحاد جماهیر شوروی رومانی را وادار کردند تا استان شرقی بسارابیا و نیمه شمالی بوکووینا را به اوکراین شوروی واگذار کند.

14 ژوئن 1940- 6 اوت 1940
اتحاد جماهیر شوروی در 14- 18 ژوئن کشورهای منطقه بالتیک را اشغال کرد. شوروی در هر یک از این کشورها در 14-15 ژوییه یک کودتای کمونیستی ترتیب داد و سپس آنها را در 3-6 اوت به عنوان جمهوری های شوروی ضمیمه خود کرد.

10 ژوئیه 1940- 31 اکتبر 1940
جنگ هوایی که به "نبرد بریتانیا" مشهور است، با شکست آلمان نازی پایان پذیرفت.

30 اوت 1940
"حکم دوم وین": آلمان و ایتالیا در خصوص تقسیم استان مورد اختلاف ترانسیلوانیا بین رومانی و مجارستان حکمیت کردند. با از دست دادن شمال ترانسیلوانیا، پادشاه رومانی، شاه کارول وادار شد تا به نفع پسر خود، میکاییل از مقام خود کناره گیری کند و همچنین، حکومت دیکتاتوری تحت رهبری ژنرال یان آنتونسکو به قدرت رسید.

13 سپتامبر 1940
ایتالیایی ها به مصر- که تحت کنترل بریتانیا بود- از طریق لیبی که تحت کنترل ایتالیایی ها بود، حمله کردند.

27 سپتامبر 1940
آلمان، ایتالیا و ژاپن یک قرارداد سه جانبه امضا کردند.

اکتبر1940
ایتالیا در 28 اکتبر از سمت آلبانی به یونان حمله کرد.

نوامبر 1940
اسلوواکی (23 نوامبر)، مجارستان (20 نوامبر) و رومانی (22 نوامبر) به متحدین پیوستند.

فوریه 1941
آلمانی ها برای تقویت نیروهای متزلزل ایتالیا، "سپاه آفریقا" را به شمال آفریقا اعزام کردند.

1 مارس 1941
بلغارستان به متحدین پیوستند.

6 آوریل 1941 - ژوئن 1941
آلمان، ایتالیا، مجارستان و بلغارستان به یوگسلاوی حمله کرده و آن را تجزیه کردند. یوگسلاوی در 17 آوریل تسلیم شد. آلمان و بلغارستان در پشتیبانی از ایتالیایی ها به یونان حمله کردند. در اوایل ژوئن 1941مقاومت در یونان متوقف شد.

10 آوریل 1941
رهبران جنبش تروریستی "اوستاسا"، "حکومت مستقل کروواسی" را اعلام کردند. حکومت جدید که بی درنگ از سوی آلمان و ایتالیا به رسمیت شناخته شد، بوسنی و هرزگوین را شامل می شد. کروواسی در 15 ژوئن 1941 بطور رسمی به نیروهای متحدین پیوست.

22 ژوئن 1941- نوامبر
1941 آلمان نازی و دیگر نیروهای متحدین (به غیر از بلغارستان) به اتحاد جماهیر شوروی حمله کردند. فنلاند که به دنبال جبران خسارت خاک از دست رفته در آتش بس منعقد شده در پایان جنگ زمستان بود، درست پیش از این حمله به متحدین پیوست. آلمانی ها به سرعت کشورهای منطقه بالتیک را تصرف کردند و با ملحق شدن فنلاندی ها، لنینگراد (سن پیترزبورگ) را پیش از سپتامبر محاصره کردند. در مرکز، آلمانی ها اسمولنسک را در اوایل اوت تسخیر کردند و پیش از اکتبر به پیشروی خود به سمت مسکو ادامه دادند. در جنوب، سربازان آلمانی و رومانیایی کی یف را در سپتامبر و روستوف در ساحل دون را در نوامبر تسخیر کردند.

6 دسامبر 1941
آلمان ها با ضد حمله روس ها، مجبور به عقب نشینی نامنظم از حومه مسکو شدند.

7 دسامبر 1941
ژاپن پرل هاربر را بمباران کرد.

8 دسامبر 1941
ایالات متحده با اعلام جنگ علیه ژاپن وارد جنگ جهانی دوم شد. سربازان ژاپنی در فیلیپین، هندوچینِ فرانسه (ویتنام، لائوس، کامبوج) و سنگاپور، مستعمره بریتانیا پیاده شدند. تا آوریل 1942، فیلیپین، هندوچین و سنگاپور به اشغال ژاپنی ها در آمدند.

13-11 دسامبر 1941
آلمان نازی و دیگر نیروهای متحدین علیه ایالات متحده اعلام جنگ کردند.

30 مه 1942 - مه 1945
بریتانیا با بمباران کلن برای نخستین بار جنگ را به[درون مرزهای] کشور آلمان کشاند. طی سه سال بعد، بمباران انگلیسی ها و آمریکایی ها شهرهای آلمان را به کلی ویران کرد.

ژوئن 1942
نیروی دریایی بریتانیا و ایالات متحده در "میدوی" پیشروی نیروی دریایی ژاپن در مرکز اقیانوس آرام را متوقف کرد.

28 ژوئن 1942 - سپتامبر 1942
آلمان و دیگر نیروهای متحدین حمله جدیدی را در اتحاد جماهیر شوروی آغاز کردند. سربازان آلمانی تا اواسط سپتامبر با جنگیدن راه خود را به درون استالینگراد (ولگاگرات) در ساحل رود ولگا باز کردند و پس از تسخیر شبه جزیره کریمه، تا اعماق قفقاز نفوذ کردند.

اوت - نوامبر 1942
سربازان ایالات متحده پیشروی جزیره به جزیره ژاپنی ها بسوی استرالیا را در گوئادال کانال- واقع در جزایر سولومون- متوقف کردند.

24 - 23 اکتبر 1942
سربازان بریتانیا، آلمان ها و ایتالیایی ها را در العالمین در مصر شکست دادند و نیروهای متحدین را در یک عقب نشینی نامنظم از طریق لیبی تا مرز شرقی تونس عقب راندند.

8 نوامبر 1942
سربازان ایالات متحده و بریتانیا در چند نقطه از سواحل الجزیره و مراکش در آفریقای شمالی تحت اشغال فرانسه فرود آمدند. شکست سربازان حکومت ویشی هنگام دفاع در برابر این حمله، این امکان را برای متفقین بوجود آورد که به سرعت تا مرزهای غربی تونس حرکت کنند؛ همین موضوع موجب اشغال جنوب فرانسه از سوی آلمان ها در 11 نوامبر شد.

23 نوامبر 1942 - 2 فوریه 1943
سربازان شوروی دست به یک ضد حمله زدند و با شکستن خطوط مجارها و رومانیایی ها در شمال غربی و جنوب غربی استالینگراد، ارتش ششم آلمان را در این شهر محاصره کردند. بازماندگان ارتش ششم که هیتلر آنان را از عقب نشینی و تلاش برای شکستن حلقه محاصره شوروی منع کرده بود، در 20 ژانویه و 2 فوریه 1943 تسلیم شدند.

13 مه 1943
نیروهای متحدین در تونس خود را به متفقین تسلیم کردند و به این ترتیب نبرد شمال آفریقا پایان یافت.

10 ژوئیه 1943
سربازان بریتانیا و ایالات متحده در سیسیل پیاده شدند. تا اواسط ماه اوت، متفقین کنترل سیسیل را به دست گرفتند.

5 ژوئیه 1943
آلمان ها با تانک حمله عظیمی را نزدیک کورسک در اتحاد جماهیر شوروی آغاز کردند. روس ها این حمله را طی یک هفته دفع کردند و حمله ای را به ابتکار خود آغاز کردند.

25 ژوئیه 1943
"شورای بزرگ فاشیست" بنیتو موسولینی را عزل کرد و به مارشال ایتالیایی پیترو بادوگلیو اختیارات لازم را برای تشکیل یک دولت جدید محول کرد.

8 سپتامبر 1943
دولت بادوگلیو بی قید و شرط به متفقین تسلیم شد. آلمان ها بی درنگ کنترل رم و شمال ایتالیا را به دست رفتند و رژیم فاشیستی دست نشانده ای را تحت رهبری موسولینی- که توسط کوماندوهای آلمانی در 12 سپتامبر از زندان آزاد شده بود- تأسیس کردند.

9 سپتامبر 1943
سربازان متفقین در سواحل سالرنو در نزدیکی ناپل پیاده شدند.

6 نوامبر 1943
سربازان شوروی کی یف را آزاد کردند.

22 ژانویه 1944
سربازان متفقین با موفقیت در نزدیکی آنتسیو در جنوب رم پیاده شدند.

19 مارس 1944
آلمان ها که از قصد مجارستان مبنی بر ترک محور متحدین واهمه داشتند، مجارستان را اشغال کردند و نایب السلطنه، دریاسالار میکلوش هورتی را وادار کردند تا یک فرد طرفدار آلمان را به مقام نخست وزیری منصوب کند.

4 ژوئن 1944
سربازان متفقین رم را آزاد کردند. طی شش هفته بمب افکن های انگلیسی- آمریکایی برای نخستین بار توانستند شرق آلمان را هدف حملات خود قرار دهند.

6 ژوئن 1944
سربازان بریتانیا و ایالات متحده با موفقیت در سواحل نورماندی فرانسه پیاده شدند و "جبهه دوم" را علیه آلمان ها تشکیل دادند.

22 ژوئن 1944
روس ها حمله بزرگی را در بلاروس شرقی آغاز کردند و با از بین بردن "مرکز گروهی ارتش آلمان"، پیش از 1 اوت به سمت غرب تا رودخانه ویستولا در آن سوی ورشو در مرکز لهستان پیشروی کردند.

25 ژوئیه 1944
نیروهای انگلیسی- آمریکایی از سواحل اشغالی نورماندی حمله خود را آغاز کردند و با سرعت به شرق به سمت پاریس حرکت کردند.

1 اوت 1944 - 5 اکتبر 1944
"ارتش وطنی" که یک نهضت زیرزمینی غیر کمونیستی بود، در تلاش خود برای آزاد کردن ورشو پیش از ورود سربازان شوروی، شورشی را علیه آلمان ها به پا کرد. پیشروی شوروی در ساحل شرقی رودخانه ویستولا متوقف شد. در 5 اکتبر، آلمان ها با تسلیم بازماندگان نیروهای "ارتش وطنی" که در ورشو مبارزه می کردند، موافقت کردند.

15 اوت 1944
نیروهای متفقین در جنوب فرانسه، نزدیک نیس پیاده شدند و به سرعت به سمت شمال شرقی و به سوی رودخانه راین پیشروی کردند.

25 -20 اوت 1944
سربازان متفقین به پاریس رسیدند. در 25 اوت، نیروهای فرانسه آزاد - با حمایت سربازان متفقین- وارد پایتخت فرانسه شدند. تا پیش از سپتامبر، متفقین به مرز آلمان رسیدند. تا دسامبر، عملاً کل فرانسه، بیشتر خاک بلژیک و بخشی از جنوب هلند آزاد شدند.

23 اوت 1944
زمانی که سربازان شوروی به رود پروت رسیدند، جناح مخالف در رومانی در صدد براندازی رژیم آنتسکیو برآمد. دولت جدید پیمان آتش بس منعقد کرد و به سرعت در جنگ تغییرموضع داد. تغییر موضع رومانی موجب شد تا بلغارستان در 8 سپتامبر تسلیم شود و آلمان ها یونان، آلبانی و جنوب یوگسلاوی را در ماه اکتبر تخلیه کنند.

29 اوت 1944 - 27 اکتبر 1944
با رهبری شورای ملی اسلوواک- که شامل کمونیست ها و غیر کمونیست ها می شد - گروه های مقاومت زیرزمینی اسلوواک علیه آلمان ها و رژیم بومی و فاشیست اسلوواک شورش کردند. در 27 اکتبر، آلمان ها "بانسکا بیستریتسا" - مرکز فرماندهی روش - را تسخیر کردند و این مقاومت سازمان یافته را پایان دادند.

12 سپتامبر 1944
فنلاند با انعقاد قرارداد آتش بس با اتحاد جماهیر شوروی، محور متحدین را ترک کرد.

20 اکتبر 1944
سربازان ایالات متحده در فیلیپین پیاده شدند.

15 اکتبر 1944
نهضت فاشیستی مجارستان: "صلیب پیکاندار"، با حمایت آلمان ها کودتا کرد تا از مذاکرات دولت مجارستان برای تسلیم شدن به روس ها ممانعت کند.

16 دسامبر 1944
آلمان ها حمله نهایی خود در غرب، معروف به "نبرد بالژ"، را آغاز کردند؛ آنان می کوشیدند تا بلژیک را از نو فتح کرده و بین نیروهای متفقین در امتداد مرز آلمان شکاف ایجاد کنند. پیش از 1 ژانویه 1945، آلمان ها مجبور به عقب نشینی شدند.

12 ژانویه 1945
روس ها حمله جدیدی را آغاز کردند؛ در ژانویه ورشو و کراکوف را آزاد کردند؛ در 13 فوریه بوداپست را پس از یک محاصره دو ماهه تسخیر کردند؛ اوایل آوریل آلمان ها و همدستان مجار آنها را از مجارستان بیرون راندند؛ با تسخیر براتیسلاوا، اسلوواکی را وادار به تسلیم کردند و در 13 آوریل وین را تسخیر کردند.

7 مارس 1945
سربازان ایالات متحده در رماگن از رود راین عبور کردند.

16 آوریل 1945
روس ها حمله نهایی خود را آغاز کردند و برلین را به محاصره خود در آوردند.

آوریل 1945
گروه های پارتیزانی با هدایت رهبر یوگسلاو و کمونیست خود، یوسیپ تیتو، زاگرب را تسخیر کرده و رژیم اوستاسا را سرنگون کردند. رهبران عالی رتبه اوستاسا به ایتالیا و اتریش گریختند.

30 آوریل 1945
هیتلر خودکشی کرد.

7 مه 1945
آلمان به متفقین غربی تسلیم شد.

9 مه 1945
آلمان به روس ها تسلیم شد.

ماه مه 1945
سربازان متفقین، اوکیناوا - آخرین جزیره پیش از جزایر ژاپن- را فتح کردند.

6 اوت 1945
ایالات متحده یک بمب اتمی بر روی هیروشیما انداخت.

8 اوت 1945
اتحاد جماهیر شوروی پس از اعلام علیه ژاپن، به منچوری حمله کرد.

9 اوت 1945
ایالات متحده یک بمب اتمی بر روی ناکازاکی انداخت.

2 سپتامبر 1945
ژاپن پس از موافقت اصولی با تسلیم بی قید و شرط در 14 اوت 1945 رسماً تسلیم شد و جنگ جهانی دوم پایان یافت.