Danish fishermen used this boat to carry Jews to safety in Sweden during the German occupation.

Διάσωση στη Δανία

Οι περισσότεροι άνθρωποι στην κατεχόμενη Ευρώπη δεν συνέπραξαν ενεργά στη γενοκτονία των Ναζί. Ούτε, όμως, έκαναν κάτι για να βοηθήσουν τους Εβραίους και τα υπόλοιπα θύματα των ναζιστικών πολιτικών πρακτικών. Κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος, εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν αμέτοχοι καθώς παρακολουθούσαν τη σύλληψη και τον εκτοπισμό Εβραίων, Ρομά (Τσιγγάνων) και άλλων «εχθρών του Ράιχ». Πολλοί από αυτούς τους αμέτοχους θεατές είπαν στον εαυτό τους ότι αυτό που παρακολουθούσαν να συμβαίνει δεν τους αφορούσε καθόλου. Άλλοι ήταν υπερβολικά φοβισμένοι για να προσφέρουν βοήθεια. Σε πολλά μέρη, η παροχή καταφύγιου σε Εβραίους αποτελούσε έγκλημα που επέσειε τη θανατική ποινή.

Παρά τους κινδύνους, ένας μικρός αριθμός ατόμων δε δέχθηκε να μείνει αμέτοχος παρατηρητής. Αυτά τα άτομα είχαν το κουράγιο να βοηθήσουν παρέχοντας κρυψώνες, υπόγειες διαδρομές διαφυγής, πλαστά έγγραφα, τρόφιμα, ρούχα, χρήματα και μερικές φορές όπλα.

Η Δανία ήταν η μόνη κατεχόμενη χώρα που αντιστάθηκε σθεναρά στις προσπάθειες του ναζιστικού καθεστώτος να εκτοπίσει τους Εβραίους πολίτες της. Στις 28 Σεπτεμβρίου του 1943, ο Georg Ferdinand Duckwitz, Γερμανός διπλωμάτης, ενημέρωσε κρυφά τη δανική αντίσταση ότι οι Ναζί σχεδίαζαν τον εκτοπισμό των Εβραίων της Δανίας. Οι Δανοί αντέδρασαν γρήγορα, οργανώνοντας μια πανεθνική προσπάθεια για τη φυγάδευση Εβραίων μέσω θάλασσας στην ουδέτερη Σουηδία. Προειδοποιημένοι για τα γερμανικά σχέδια, οι Εβραίοι ξεκίνησαν να εγκαταλείπουν την Κοπεγχάγη, όπου ζούσε η πλειονότητα των σχεδόν 8.000 Εβραίων της Δανίας, και άλλες πόλεις, μέσω τρένου, αυτοκινήτου και πεζοί. Με τη βοήθεια του λαού της Δανίας, βρήκαν μέρη για να κρυφτούν σε σπίτια, νοσοκομεία και εκκλησίες. Μέσα σε δύο βδομάδες ψαράδες βοήθησαν να μεταφερθούν περίπου 7.200 Εβραίοι της Δανίας και 680 μη Εβραίοι συγγενείς τους σε ασφαλές έδαφος, διασχίζοντας το στενό θαλάσσιο πέρασμα που χωρίζει τη Δανία από τη Σουηδία.

Η δανική προσπάθεια διάσωσης ήταν μοναδική επειδή ήταν πανεθνική. Ωστόσο, δεν ήταν πλήρως επιτυχής. Σχεδόν 500 Δανοί Εβραίοι εκτοπίστηκαν στο γκέτο του Τερεζίενσταντ στην Τσεχοσλαβακία. Ακόμη, όμως, και αυτοί οι Εβραίοι, εκτός από 51 από αυτούς, επιβίωσαν του Ολοκαυτώματος, κυρίως επειδή οι Δανοί αξιωματούχοι ασκούσαν πίεση στους Γερμανούς λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια όσων είχαν εκτοπιστεί. Οι Δανοί απέδειξαν ότι η γενικευμένη υποστήριξη προς τους Εβραίους και αντίσταση προς τις γερμανικές πολιτικές μπορούσε να σώσει ζωές.

Υπάρχουν διάφορες ιστορίες γενναίων ανθρώπων σε άλλες χώρες οι οποίοι επίσης προσπάθησαν να σώσουν τους Εβραίους από τον αφανισμό στα χέρια των Ναζί. Κληρικοί στη Γαλλία διέσωσαν σχεδόν 12.000 εβραιόπουλα, εξασφαλίζοντας για αυτά στέγη και φυγαδεύοντας μερικά στην Ελβετία και την Ισπανία. Περίπου 20.000 Εβραίοι της Πολωνίας μπόρεσαν να επιβιώσουν κρυμμένοι στο γκέτο της Βαρσοβίας επειδή κάποιοι άνθρωποι τους παρείχαν καταφύγιο στα σπίτια τους. Ορισμένοι Εβραίοι ήταν κρυμμένοι ακόμη και στον ζωολογικό κήπο της Βαρσοβίας από τον διευθυντή του ζωολογικού κήπου, Jan Zabinski.

Thank you for supporting our work

We would like to thank Crown Family Philanthropies, Abe and Ida Cooper Foundation, the Claims Conference, EVZ, and BMF for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.

Γλωσσάριο