زوی میکائیلووسکی (زوی میشائیلی)
تاریخ تولد: ۱۵ مهٔ ۱۹۲۵
ایشیشکس (ایشیشوک), لهستان
زوی به همراه پنج خواهر و برادرش در ایشیشکس (ایشیشوک)، یک شهر کوچک یهودینشین، بزرگ شد. پدر زوی، مانه، معلم مدرسهی خِدِير (مدرسهای برای کودکان یهودی) بود و مادرش، نحاما، زنی کارآفرین که به کشاورزان لهستانی غذا و اقلام دیگر میفروخت. زوی چهار خواهر و یک برادر داشت.
۱۹۳۳-۳۹: زوی در یک یشیوا، یا مدرسهی عبری، تحصیل میکرد و تورات (کتاب مقدس یهود) را میآموخت. مدهب، بخش مهمی از زندگی او بود. در سال ۱۹۳۹، زمانی که آلمان نازی و اتحاد جماهیر شوروی به لهستان حمله کردند، ایشیشکس بخشی از لیتوانی شد. زوی و خانوادهاش به پناهندگان یهودی که از لهستان تحت اشغال آلمان فرار میکردند، کمک میکردند. آنها داستانهایی از خشونت نازیها علیه یهودیان شنیده بودند.
۱۹۴۰-۴۵: در ژوئن ۱۹۴۱، آلمان نازی در چارچوب حمله به اتحاد جماهیر شوروی، به لیتوانی یورش برد و نیروهای آلمانی ایشیشکس را اشغال کردند. سپس، در ماه سپتامبر، یک جوخهی کشتار آلمانی و به همراه همدستان لیتوانیاییاش، یهودیان را قتل عام کردند. در جریان تیربارانهای گروهی، زوی به همراه پدر و برادرش به داخل گور دسته جمعی انداخته شد. زوی زخمی شد اما به طرز معجزه آسایی زنده ماند.
زوی از گور دسته جمعی گربخت و خود را به خانهی دوست لهستانی مادرش رساند. وی تا زمان بهبود زخمش، از او مراقبت کرد. طی سه سال بعد، زوی برای زنده ماندن به تنهایی تلاش کرد. گاه از کشاورزان لهستانی کمک میگرفت و گاه، به گروههای پارتیزانی در جنگل میپیوست. او بارها جان خود را برای کمک به دیگران به خطر انداخت. در ژوئیهی ۱۹۴۴، نیروهای اتحاد جماهیر شوروی، آلمانیها را از منطقه بیرون راندند. زوی به ایشیشکس بازگشت اما مدت زیادی آنجا نماند. او به اردوگاه آوارگان در آلمان رفت. سرانجام به اسرائیل و سپس به ایالات متحده مهاجرت کرد. زوی ازدواج کرد و صاحب دو دختر شد.