جامعهی یهودی ایشیشکس از زندگی فرهنگی و مذهبی پویایی برخوردار بود. این شهر بهعنوان یک اشتتل شناخته میشد؛ واژهای ییدیش که به شهرکهای کوچک بازاری در اروپای شرقی با اکثریتی یهودی اطلاق میشود. در آغاز جنگ جهانی دوم، ایشیشکس بخشی از خاک لهستان بود، اما در طول جنگ چندین بار میان نیروهای مختلف دست به دست شد. در ژوئن ۱۹۴۱، با اشغال شهر توسط نیروهای آلمانی، این منطقه تحت حاکمیت لیتوانی قرار گرفت.
در سپتامبر همان سال، نیروهای آینزاتسکماندو ۳ آلمان به همراه همدستان لیتوانیایی خود دست به کشتاری گسترده زدند و نزدیک به ۳۵۰۰ یهودی، از جمله بیشتر ساکنان شهر، را با شلیک گلوله به قتل رساندند. در عرض تنها چند روز، جامعهی یهودی چندصدسالهی این شهر به کلی نابود شد.
نمایی از ساکنان و واگنهای اسبی در بازار روز شهر ایشیشکس، پیش از آغاز جنگ جهانی اول.
اقتصاد محلی ایشیشکس عمدتاً حول میدان مرکزی و هفته بازار که هر پنجشنبه برگزار میشد، شکل میگرفت. میدان بازار، واقع در قلب شهر، محل استقرار بسیاری از مغازهها و کسبوکارها بود. مشتریان این بازار را یهودیان و لهستانیان ساکن شهر و نیز کشاورزان لهستانی تشکیل میدادند.
برجسته سازی
اعضای ارکستر آتشنشانی ایشیشکس متشکل از نوازندگان یهودی و لهستانی، در این تصویر دیده میشوند. در جریان جنگ جهانی اول (۱۹۱۴ تا ۱۹۱۸)، سکویی برای اجرای ارکستر در ساختمان آتشنشانی محلی ساخته شد. این آتشنشانی که در میدان بازار قرار داشت، علاوه بر فعالیتهای معمول، محل برگزاری اجراهای تئاتری نیز بود.
برجسته سازی
پرترهی شِینا کَتزناِلِنبویگِن، بازیگر یهودی وصاحب هتلی در ایشیشکس. او به پنج زبان تسلط داشت و در تأسیس کتابخانهی محلی نقش مؤثری ایفا کرد. این عکس در بیاویستوک، لهستان گرفته شده است.
زمانی که نیروهای آلمانی در ژوئن ۱۹۴۱ ایشیشکس را اشغال کردند، هتل شینا را تصرف و آن را به مقر محلی خود تبدیل نمودند. آینزاتسکماندو ۳ و نیروهای کمکی لیتوانی بعداً شینا را در جریان قتل عام سپتامبر ۱۹۴۱ به قتل رساندند.
برجسته سازی
گروهی از مردان در مقابل اتوبوسی که در ایستگاه اتوبوس ایشیشکس و پمپ بنزین شل پارک شده، ایستادهاند. از چپ به راست: دو رانندهی ناشناس اتوبوس، یک پلیس محلی لهستانی، آوراهام کریسیلوف (Avraham Krisilov)، اسرائیل اریچ (Israel Erlich) و موشه سلونیمسکی(Moshe Slonimski). پشت سر آنها، کودکی از صندلی راننده لبخند میزند.
آوراهام و موشه که هر دو مالک این پمپ بنزین بودند، در جریان کشتار سپتامبر ۱۹۴۱ در ایشیشکس به قتل رسیدند. اسرائیل به طور جداگانه کشته شد.
برجسته سازی
گروهی از دوستان، مراسم بر میتصوای (جشن تکلیف) اوروِمله بوتوینیک را در سال ۱۹۳۹ در ایشیشوک جشن میگیرند. اورمله در وسط نشسته و از پشت کیک لبخند میزند. موشه باستونسکی (دوم از چپ) و آویگدور کاتز (راست) در کنار او نشستهاند. در پشت اورمله، الیشا کوپلمن (دوم از چپ) و موشه کاپلان (دوم از راست) ایستادهاند.
اورمله به پارتیزانها پیوست و تنها فرد حاضر در عکس بود که از جنگ جهانی دوم جان سالم به در برد. هفت نفر از کودکان حاضر در تصویر در قتلعام سپتامبر ۱۹۴۱ در ایشیشکس کشته شدند. الیشا جدا از از آنها به قتل رسید.
برجسته سازی
گروهی در ایشیشکس جمع شدهاند تا پیش از سفر یک زن جوان به فلسطین، او را بدرقه کنند. بیشتر افراد حاضر در این تصویر در جریان هولوکاست جان خود را از دست دادند. میریام کاباچنیک (Miriam Kabacznik) (ردیف وسط، سومین نفر از سمت راست) و شینا بلاخارویچ (Szeina Blacharowicz)(ردیف وسط، آخرین نفر از سمت راست) با پنهان شدن، جان سالم به در بردند.
برجسته سازی
آلته کاتز به همراه اعضای خانوادهاش بر روی پلههای استودیوی عکاسی و داروخانهاش در میدان اصلی ایشیشکس عکس میگیرد. او دستانش را به دور پسرش آویگدور (چپ) و نوهاش ایتسخاک (راست) حلقه کرده و شائول، نوهی برادر بزرگ آلته، جلو ایستاده است.
در سپتامبر ۱۹۴۱، نیروهای آینزاتسکماندو ۳ آلمان و نیروهای کمکی لیتوانی آلته، آویگدور و شائول را به ضرب گلوله کشتند. ایتسخاک با مخفی شدن از هولوکاست جان سالم به در برد.
برجسته سازی
یافا الیاچ (سُننسون) در ۲۳ ژوئن ۱۹۴۱ جلوی خانهٔ تابستانی خانوادهاش در تتلانس به مرغها غذا میدهد. پشت دوربین مادربزرگش آلته کاتز قرار دارد که مالک یک استودیوی عکاسی در ایشیشکس بود. یافا با پنهان شدن از هولوکاست جان سالم به در برد، اما مادربزرگش به قتل رسید.
سالها بعد، یافا تصمیم گرفت خاطرات زندگی در ایشیشکس پیش از هولوکاست بازآفرینی کند. او بیش از ۱۵ سال با سفر به سراسر جهان به جستوجوی عکسهایی از آن جامعه پرداخت. ببیش از هزار تصویر از مجموعهای که او گردآوری کرده است، اکنون در ساختمان سه طبقهی موزهی یادبود هولوکاست ایالات متحده، به نمایش گذاشته شدهاند.
برجسته سازی
We would like to thank Crown Family Philanthropies, Abe and Ida Cooper Foundation, the Claims Conference, EVZ, and BMF for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of donor acknowledgement.
