<p>Άποψη του συρματοπλέγματος που διαχώριζε τμήμα του γκέτο της Κρακοβίας από την υπόλοιπη πόλη. Κρακοβία, Πολωνία, απροσδιόριστη ημερομηνία.</p>

Η «Τελική Λύση»

Αμφίβολη παραμένει η προέλευση της «Τελικής Λύσης», του ναζιστικού σχεδίου εξόντωσης του εβραϊκού λαού. Είναι σαφές όμως ότι η γενοκτονία των Εβραίων αποτέλεσε το αποκορύφωμα μιας δεκαετούς ναζιστικής πολιτικής, υπό την ηγεσία του Αδόλφου Χίτλερ. Η «Τελική Λύση» εφαρμόστηκε σταδιακά. Μόλις το ναζιστικό κόμμα ανέβηκε την εξουσία, ο κρατικά επιβεβλημένος ρατσισμός οδήγησε στη θέσπιση αντιεβραϊκών νομοθετημάτων, μποϊκοτάζ, την «αριοποίηση» και, τέλος, το πογκρόμ της «Νύχτας των Κρυστάλλων»˙ όλα αυτά στόχο είχαν την εξάλειψη του εβραϊκού στοιχείου από τη γερμανική κοινωνία. Μετά την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η αντιεβραϊκή πολιτική εξελίχθηκε σε διεξοδικό σχέδιο συγκέντρωσης και εντέλει εξολόθρευσης των Εβραίων της Ευρώπης.

Οι Ναζί ίδρυσαν γκέτο στην κατεχόμενη Πολωνία. Οι Εβραίοι της Πολωνίας και της δυτικής Ευρώπης εκτοπίστηκαν σε αυτά τα γκέτο. Στη διάρκεια της γερμανικής εισβολής στη Σοβιετική Ένωση το 1941, τάγματα θανάτου (Einsatzgruppen) άρχισαν να εξολοθρεύουν ολόκληρες εβραϊκές κοινότητες. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσαν, κυρίως εκτελέσεις με πυροβόλα και φορτηγά-θάλαμοι αερίων, σύντομα κρίθηκαν ανεπαρκείς και διαπιστώθηκε ότι επιβάρυναν ψυχολογικά τους εκτελεστές.

Μετά τη Διάσκεψη του Βάνζεε τον Ιανουάριο του 1942, οι Ναζί άρχισαν να εκτοπίζουν συστηματικά Εβραίους απ' όλα τα μέρη της Ευρώπης στα έξι στρατόπεδα εξόντωσης που είχαν δημιουργήσει σε πολωνικά εδάφη – Κέλμνο, Μπέλζεκ, Σόμπιμπορ, Τρεμπλίνκα, Άουσβιτς-Μπίρκεναου και Μαϊντάνεκ. Τα στρατόπεδα εξόντωσης ήταν κέντρα δολοφονίας σχεδιασμένα για τη διάπραξη γενοκτονίας. Περίπου τρία εκατομμύρια Εβραίοι δολοφονήθηκαν σε θαλάμους αερίων στα στρατόπεδα εξόντωσης.

Στο σύνολό της, η «Τελική Λύση» περιλάμβανε δολοφονίες σε θαλάμους αερίων, εκτελέσεις με πυροβόλα, απρογραμμάτιστες τρομοκρατικές ενέργειες, ασθένειες και υποσιτισμό που προκάλεσαν συνολικά το θάνατο περίπου έξι εκατομμυρίων Εβραίων - τα δύο τρίτα των Εβραίων της Ευρώπης.

Βασικές ημερομηνίες

22 ΙΟΥΝΙΟΥ 1941
ΤΑΓΜΑΤΑ ΘΑΝΑΤΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΗ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ

Τα γερμανικά τάγματα θανάτου, που ονομάζονταν μονάδες ειδικών καθηκόντων (Einsatzgruppen), αναλαμβάνουν τη δολοφονία Εβραίων κατά τη διάρκεια της εισβολής στη Σοβιετική Ένωση. Αυτές οι μονάδες ακολουθούν το γερμανικό στρατό καθώς προελαύνει βαθιά στο σοβιετικό έδαφος και διεξάγουν επιχειρήσεις μαζικών δολοφονιών. Αρχικά τα τάγματα θανάτου εκτελούσαν κυρίως άνδρες εβραϊκής καταγωγής. Σύντομα όμως, όπου πήγαιναν τα τάγματα θανάτου εκτελούσαν όλους τους Εβραίους, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη ηλικία ή φύλο. Την άνοιξη του 1943, τα τάγματα θανάτου είχαν πλέον δολοφονήσει περισσότερους από ένα εκατομμύριο Εβραίους και δεκάδες χιλιάδες παρτιζάνους, Ρομά (Τσιγγάνους) και Σοβιετικούς πολιτικούς αξιωματούχους.

8 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1941
ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΞΟΝΤΩΣΗΣ

Αρχίζει η λειτουργία του κέντρου εξόντωσης Κέλμνο. Οι Ναζί κατόπιν ίδρυσαν άλλα πέντε τέτοια στρατόπεδα: Μπέλζεκ, Σόμπιμπορ, Τρεμπλίνκα, Άουσβιτς-Μπίρκεναου (τμήμα του συμπλέγματος του Άουσβιτς) και Μαϊντάνεκ. Τα θύματα στο Κέλμνο δολοφονούνταν σε φορτηγά-θαλάμους αερίων (καμιόνια με καρότσες που έκλειναν αεροστεγώς, στο εσωτερικό των οποίων διοχέτευαν τα αέρια από την εξάτμιση του κινητήρα). Στα στρατόπεδα Μπέλζεκ, Σόμπιμπορ και Τρεμπλίνκα χρησιμοποιούσαν μονοξείδιο του άνθρακα που προερχόταν από ακινητοποιημένες μηχανές συνδεδεμένες με θαλάμους αερίων. Το Άουσβιτς-Μπίρκεναου, το μεγαλύτερο κέντρο εξόντωσης, διέθετε τέσσερις μεγάλους θαλάμους αερίων όπου χρησιμοποιούσαν το δηλητηριώδες αέριο Zyklon B (κρυσταλλικά σφαιρίδια υδροκυανίου). Στους θαλάμους αερίων στο Μαϊντάνεκ χρησιμοποιούσαν τόσο μονοξείδιο του άνθρακα όσο και Zyklon B. Εκατομμύρια Εβραίοι δολοφονήθηκαν στους θαλάμους αερίων των στρατοπέδων εξόντωσης στο πλαίσιο της «Τελικής Λύσης».

20 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1942
Η ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΒΑΝΖΕΕ ΚΑΙ Η «ΤΕΛΙΚΗ ΛΥΣΗ»

Στο Βερολίνο αρχίζει η Διάσκεψη του Βάνζεε, μια σύσκεψη των SS (η επίλεκτη φρουρά του ναζιστικού κράτους) και υπηρεσιών της γερμανικής κυβέρνησης. Εκεί συζητείται και γίνεται συντονισμός για την υλοποίηση της «Τελικής Λύσης» που έχει αρχίσει ήδη να εφαρμόζεται. Στο Βάνζεε τα SS εκτιμούν ότι η «Τελική Λύση» θα στοχοποιούσε 11 εκατομμύρια Εβραίους της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των Εβραίων σε χώρες που δεν βρίσκονταν υπό κατοχή, όπως η Ιρλανδία, η Σουηδία, η Τουρκία και η Μεγάλη Βρετανία. Από το φθινόπωρο του 1941 έως το φθινόπωρο του 1944, οι γερμανικοί σιδηρόδρομοι μετέφεραν εκατομμύρια άτομα στον τόπο θανάτου τους στα κέντρα εξόντωσης της κατεχόμενης Πολωνίας.