<p>نمایی از حصار سیم خارداری که قسمتی از گتو در کراکوف را از بقیه شهر جدا می کرد. کراکوف، لهستان، زمان: نامشخص.</p>

"راه حل نهایی"

خاستگاه برنامه "راه حل نهایی"، برنامه نازی ها برای نابودی قوم یهود، همچنان نامعلوم است. اما آنچه مشخص است اینکه نسل کشی یهودیان، حاصل یک دهه از سیاست های نازی ها تحت حکومت آدولف هیتلر بود. برنامه "راه حل نهایی" در چند مرحله به اجرا درآمد. پس از به قدرت رسیدن حزب نازی، نژادپرستی اعمال شده از سوی حکومت، به وضع قوانین ضد یهود، تحریم، "آریایی سازی" و سرانجام پوگروم "شب شیشه های شکسته" انجامید که تمام آنها با هدف حذف یهودیان از جامعه آلمان صورت پذیرفت. پس از شروع جنگ جهانی دوم، سیاست های ضدیهود به تدریج به یک برنامه جامع در جهت متمرکزسازی و سرانجام نابودی یهودیان اروپا تبدیل شد.

نازی ها شروع به ایجاد گتو (محله یهودی نشین) در لهستان اشغالی کردند. یهودیان اروپای غربی و لهستان به این گتوها تبعید شدند. طی تهاجم آلمان به اتحاد جماهیر شوروری در سال 1941، جوخه های سیار کشتار، قتل عام کل جوامع یهودی را آغاز کردند. طولی نکشید که روشهای مورد استفاده آنها که عمدتاً تیرباران یا کامیون های گاز بود، ناکارآمد و موجب فشار روحی و روانی بر قاتلان تشخیص داده شد.

پس از کنفرانس وانسی در ژانویه 1942، نازی ها تبعید سازمان یافته یهودیان را از سراسر اروپا به شش اردوگاه مرگ خلمنو، بلزک، سوبیبور، تربلینکا، آشویتس- برکناو و مایدانک که در خاک لهستان سابق دایر شده بودند، آغاز کردند. اردوگاه های مرگ، مراكز كشتار طراحی شده به منظور اجرای نسل كشی بودند. حدود 3 میلیون یهودی با استفاده از گاز در اردوگاه های مرگ کشته شدند.

در کل، برنامه "راه حل نهایی" شامل کشتن با استفاده از گاز، تیرباران، اعمال خشونت به صورت تصادفی، بیماری و گرسنگی بود که به موجب آن حدود 6 میلیون یهودی- یعنی دو سوم از یهودیان اروپا- جان خود را از دست دادند.

تاریخهای مهم

22 ژوئن 1941
جوخه های کشتار در حمله آلمان به اتحاد جماهیر شوروی شرکت کردند

جوخه های سیار کشتار، که واحدهای مأموریت ویژه نام گرفته بودند، مأمور شدند تا طی حمله به اتحاد جماهیر شوروی، یهودیان را به قتل برسانند. این جوخه ها، ارتش آلمان را که در حال پیشروی در خاک شوروری بود دنبال می کردند و عملیات کشتار جمعی را انجام می دادند. در ابتدا، جوخه های سیار کشتار عمدتاً مردان یهودی را تیرباران می کردند. اما طولی نکشید که این جوخه ها به هر جا پا می گذاشتند، مردان و زنان و كودكان یهودی را بدون توجه به سن یا جنسیت آنها تیرباران می كردند. تا بهار 1943، جوخه های سیار کشتار بیش از یک میلیون یهودی و دهها هزار پارتیزان، کولی و مقامات سیاسی شوروی را به قتل رساندند.

8 دسامبر 1941
اولین مرکز کشتار آغاز به کار کرد

اردوگاه خلمنو آغاز به کار کرد. نازی ها بعدها پنج اردوگاه مشابه دیگر نیز دایر کردند: بلزک، سوبیبور، تربلینکا، آشویتس- برکناو (قسمتی از مجموعه آشویتس) و مایدانک. قربانیان در خلمنو در کامیون های گاز (کامیون های سربسته و بدون منفذی که لوله اگزوز موتور آن به داخل کابین هدایت شده بود) کشته می شدند. در اردوگاه های بلزک، سوبیبور و تربلینکا گاز مونواکسید کربن مورد استفاده قرار می گرفت که توسط موتورهای ثابت متصل به اتاق های گاز تولید می شد. آشویتس- برکناو، بزرگترین مرکز کشتار، دارای چهار اتاق گاز بزرگ بود که در آن از گاز تزیکلون ب به عنوان عامل کشتار استفاده می کردند. در اتاق های گاز مایدانک از مونواکسید کربن و تزیکلون ب استفاده می شد. میلیون ها یهودی طی بخشی از برنامه "راه حل نهایی" در اتاق های گاز اردوگاه های مرگ کشته شدند.

20 ژانویه 1942
کنفرانس وانسی و "راه حل نهایی"

کنفرانس وانسی، نشست مقامات اس اس (گارد برگزیده حکومت نازی) و ادارات دولتی آلمان، در برلین افتتاح شد. آنها در مورد برنامه "راه حل نهایی" که در حال اجرا بود، به بحث و گفتگو پرداخته و هماهنگی های لازم را انجام دادند. در کنفرانس وانسی، مقامات اس اس تخمین زدند که برنامه "راه حل نهایی" حدود 11 میلیون یهودی اروپایی، از جمله یهودیان کشورهای اشغال نشده مانند ایرلند، سوئد، ترکیه و بریتانیای کبیر را در برمی گیرد. بین پاییز 1941 و پاییز 1944، میلیون ها نفر از طریق خطوط راه آهن آلمان به مراکز کشتار در لهستان اشغالی منتقل و در آنجا کشته شدند.