کنفرانس وانسی و "راه حل نهایی"

در ۲۰ ژانویه ۱۹۴۲، پانزده تن از عالی‌رتبه‌ترین مقامات حزب نازی و سران حکومتی در نشستی مهم گردهم آمدند. این نشست در ویلایی واقع در یکی از بخش‌ها‌ی متمول‌نشینِ حومه‌‌ی برلین، در کنار دریاچه‌ای به‌ نام «وانزه»، برگزار شد. «راینهارت هایدریش»، معاون اول «هاینریش هیملر» رییس «اس‌اس»، ریاست جلسه را به عهده داشت. هدف این جلسه، طرح «راه‌حل نهایی مساله‌ یهود در اروپا» با مقامات ارشد دولتی و غیر «اس‌اس»، از جمله وزرای خارجه و دادگستری برای دعوت آنها به همکاری بود. 

«راه‌حل نهایی» اسم رمزی بود که نازی‌ها برای قتل‌عامِ هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده‌‌ی کل یهودیان اروپا، یا همان نسل‌کشی یهودیان به‌کار می‌بردند. دلیل این‌که نازی‌ها از عبارتِ گنگ «راه‌حل نهایی» استفاده می‌کردند این بود که می‌خواستند این کشتارها را از چشم جهانیان پنهان کنند. اما در واقع، آنهایی که در آن نشست حضور یافتند، در مورد شگردهای کشتار و امحاء و «ریشه‌کن کردن» یهودیان سخن گفتند. 

نشستی که به کنفرانس وانزه معروف شد، نقطه‌‌ی آغازین «راه‌حل نهایی» نبود. نیروهای موسوم به «آینزاتس‌گروپن» یا همان جوخه‌های مرگِ «اس‌اس»، مدتی بود که در مناطقِ تحتِ اشغالِ آلمان نازی در شوروی، قتل‌عام یهودیان را شروع کرده بودند. در واقع، کنفرانس وانزه با این هدف برگزار شد تا رسماً به رهبران حکومتی که عضو حزب نازی نبودند، اعلام شود که به کمک آنها برای انتقال یهودیان از سراسر مناطق تحت اشغال در اروپا به اردوگاه‌های مرگ در لهستان اشغالی نیاز است. هیچ‌یک از حاضران، با سیاست «راه‌حل نهایی» مخالفت نکردند. تا آن روز، هیچ حکومت مدرنی، تصمیم به قتل‌عام کل یک جامعه نگرفته بود.