Nazistowski imperializm: informacje ogólne
Wstęp
Niektórzy badacze analizowali nazistowską ideologię i politykę wobec Europy Wschodniej w kontekście imperializmu i kolonializmu.
- Imperializm to rozszerzenie władzy państwa na ziemie lub ludy poza jego granicami, w tym przez podbój, przejęcie lub zwiększenie kontroli politycznej lub gospodarczej.
- Kolonializm to forma imperializmu, w której państwo ustanawia kontrolę nad terytorium przez zasiedlanie go ludźmi spoza tego terytorium.
W erze nowożytnej wiele państw prowadziło politykę imperializmu i kolonializmu, która częściowo opierała się na rasistowskich założeniach dotyczących rdzennej ludności, którą starały się kontrolować. Adolf Hitler twierdził, że niemiecki Volk (grupa narodowa lub etniczna definiowana przez rzekomą rasę) ma kontrolować Europę Wschodnią. Postrzegał części wschodniej Europy jako prawowitą Lebensraum („przestrzeń życiową”) narodu niemieckiego.
Celem Hitlera był nie tylko podbój Europy Wschodniej. Starał się on też zastąpić większość „gorszej” rdzennej ludności Niemcami i osobami „krwi germańskiej”. Rasistowski imperializm nazistowski doprowadził Niemcy do prowadzenia zupełnie innej polityki okupacyjnej we wschodniej Europie niż zachodniej i południowej.
Motywacje nazistów na Wschodzie
Na imperialistyczne plany nazistów wobec wschodniej Europy wpłynęło kilka czynników.
Pierwszy czynnik opierał się na rasistowskim, fałszywym historycznym przeświadczeniu, że ziemie te były przeznaczone dla Niemców, ale obecnie są okupowane przez gorsze rasy. Podstawą tego mitu był fakt zamieszkiwania Europy Wschodniej przez etnicznych Niemców od czasu średniowiecza. Dla nazistów przekonanie, że ludność germańska niegdyś dominowała na tych ziemiach, było wystarczającym powodem do ich odzyskania.
Na plany nazistów dotyczące Wschodu wpłynęła też interpretacja Hitlera dotycząca porażki Niemiec w I wojnie światowej. Uważał on, że przez trudności spowodowane ograniczeniami narzuconymi przez Ententę Niemcy padli łatwą ofiarą „ciosu w plecy” zadanego przez wewnętrznych wrogów, zwłaszcza Żydów i komunistów.
Trzecim czynnikiem było nazistowskie przekonanie o istnieniu „judeobolszewickiego zagrożenia”. Zgodnie z tym mitem komunizm był wynikiem żydowskiego spisku uknutego ze szkodą dla Niemiec. Nazistowska ideologia głosiła, że komunistyczny Związkek Radziecki stanowi śmiertelne zagrożenie dla Niemców. Na tej podstawie naziści usprawiedliwiali masowe mordy na Żydach, komunistycznych urzędnikach i radzieckich jeńcach wojennych.
Wdrażanie nazistowskiego imperializmu
Nazistowskie plany wobec Wschodu były zarówno imperialistyczne, jak i kolonialne. Naziści bezpośrednio włączyli niektóre terytoria, głównie w Polsce, do III Rzeszy. Inne państwa traktowali i wykorzystywali jak kolonie. Wzywali do osiedlania „akceptowalnych rasowo” Niemców na podbitych terenach i wypędzania lub mordowania „rdzennej ludności”.
Nazistowska wizja Lebensraumu opierała się na długo podtrzymywanym, fałszywym poglądzie historycznym na temat germańskiego Wschodu. Naziści zradykalizowali ten pogląd, przyjmując rasistowską i imperialistyczną ideologię, która uznawała masowe mordy i czystki etniczne za dopuszczalne środki prowadzące do celu.Chociaż ideologia ta nigdy nie osiągnęła swojego ostatecznego celu, zainspirowała ona strategie, które spowodowały śmierć milionów ludzi w wyniku głodu, chorób i bezpośrednich mordów.