Adolf Hitler stands with an SA unit during a Nazi parade in Weimar [LCID: 02286]

Ο Χίτλερ ανεβαίνει στην εξουσία

Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 το κλίμα στη Γερμανία ήταν ζοφερό. Η παγκόσμια οικονομική ύφεση είχε χτυπήσει ιδιαίτερα σκληρά τη χώρα και εκατομμύρια άτομα ήταν άνεργα. Έχοντας ακόμα πρόσφατη στη συνείδησή τους την ατιμωτική ήττα της Γερμανίας δεκαπέντε χρόνια νωρίτερα στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Γερμανοί δεν είχαν πλέον εμπιστοσύνη στην αδύναμη κυβέρνησή τους, που ήταν γνωστή ως η Δημοκρατία της Βαϊμάρης. Οι συνθήκες αυτές ευνόησαν την άνοδο ενός νέου ηγέτη, του Αδόλφου Χίτλερ, και του κόμματός του, του Εθνοσοσιαλιστικού Κόμματος των Γερμανών Εργατών, εν συντομία του ναζιστικού κόμματος.

Ο Χίτλερ ήταν ένας δεινός και χαρισματικός ρήτορας, που προσέλκυε μεγάλο τμήμα της γερμανικής κοινωνίας το οποίο επιθυμούσε διακαώς μια αλλαγή. Υποσχέθηκε στους απογοητευμένους μια καλύτερη ζωή και μια νέα, ένδοξη Γερμανία. Οι Ναζί απευθύνθηκαν ιδίως στους ανέργους, τους νέους και τα μέλη των κατώτερων και μεσαίων τάξεων (ιδιοκτήτες μικρών καταστημάτων, υπάλληλοι, τεχνίτες και αγρότες).

Η άνοδος του κόμματος μέχρι την κατάκτηση της εξουσίας ήταν ταχύτατη. Πριν ενσκήψει η οικονομική ύφεση, οι Ναζί ήταν ουσιαστικά άγνωστοι. Στις εκλογές του 1924 εξασφάλισαν μόλις το 3% των ψήφων για το Ράιχσταγκ (το γερμανικό κοινοβούλιο). Στις εκλογές του 1932 οι Ναζί κέρδισαν των 33% των ψήφων, περισσότερες από κάθε άλλο κόμμα. Τον Ιανουάριο του 1933 ο Χίτλερ διορίστηκε καγκελάριος, επικεφαλής δηλαδή της γερμανικής κυβέρνησης, και πολλοί Γερμανοί πίστεψαν ότι είχαν βρει ένα σωτήρα για το έθνος τους.

Βασικές ημερομηνίες

28 ΙΟΥΝΙΟΥ 1919
Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΩΝ ΒΕΡΣΑΛΛΙΩΝ ΕΠΙΣΦΡΑΓΙΖΕΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ Α’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Στη Συνθήκη των Βερσαλλιών, που ακολούθησε την ήττα της Γερμανίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι νικητές (οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και άλλα κράτη) επέβαλαν αυστηρούς όρους στη Γερμανία. Υπό την απειλή εισβολής, η Γερμανία αναγκάστηκε να υπογράψει τη συνθήκη. Μεταξύ άλλων, η συνθήκη προέβλεπε ότι η Γερμανία θα αναλάμβανε την ευθύνη για τον πόλεμο και συμφωνούσε να καταβάλλει υπέρογκα ποσά (γνωστά ως πολεμικές αποζημιώσεις), να περιορίσει το στρατό της στους 100.000 στρατιώτες και να παραχωρήσει εκτάσεις στους γείτονές της. Οι όροι της συνθήκης προκάλεσαν γενικευμένη πολιτική δυσαρέσκεια στη Γερμανία. Ο Αδόλφος Χίτλερ κέρδισε υποστηρικτές υποσχόμενος ότι θα τους ανατρέψει.

24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1929
ΚΡΑΧ ΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ

Η απότομη πτώση στην αξία των μετοχών που σχετίζεται με το κραχ στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, προκάλεσε ένα κύμα πτωχεύσεων των επιχειρήσεων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει μεγάλη ανεργία. Η «Μεγάλη Ύφεση», όπως αποκαλείται, πυροδοτεί μια παγκόσμια οικονομική κρίση. Στη Γερμανία οι άνεργοι τον Ιούνιο του 1932 είχαν φτάσει τα έξι εκατομμύρια. Οι οικονομικές δυσκολίες συνέβαλαν στην απότομη αύξηση των υποστηρικτών του ναζιστικού κόμματος. Ως αποτέλεσμα, το ναζιστικό κόμμα εξασφάλισε τις ψήφους του 40% σχεδόν του εκλογικού σώματος στις εκλογές για το Reichstag (το γερμανικό κοινοβούλιο) τον Ιούλιο του 1932. Εκείνη τη στιγμή το ναζιστικό κόμμα έγινε το μεγαλύτερο κόμμα στο γερμανικό κοινοβούλιο.

6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1932
ΟΙ ΝΑΖΙ ΧΑΝΟΥΝ ΨΗΦΟΦΟΡΟΥΣ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

Στις εκλογές για το Reichstag (το γερμανικό κοινοβούλιο) του Νοεμβρίου του 1932, οι Ναζί έχασαν σχεδόν δύο εκατομμύρια ψήφους σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές του Ιουλίου. Εξασφάλισαν μόλις των 33% των ψήφων. Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι οι Ναζί δεν θα εξασφαλίσουν την πλειοψηφία στις δημοκρατικές εκλογές και ο Αδόλφος Χίτλερ συμφωνεί στο σχηματισμό συνασπισμού με τους συντηρητικούς. Μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, στις 30 Ιανουαρίου 1933 ο πρόεδρος της Γερμανίας, Πολ φον Χίντεμπουργκ, διόρισε τον Χίτλερ καγκελάριο της Γερμανίας σε μια κυβέρνηση στην οποία φαινομενικά κυριαρχούσαν οι συντηρητικοί.

Thank you for supporting our work

We would like to thank The Crown and Goodman Family and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.