Holokost’tan önce Eyshishok’un Yahudi cemaati, canlı bir kültürel ve dinî hayata sahipti. Eyshishok, bir shtetl olarak kabul edildi. Shtetl, Doğu Avrupa’da Yahudi nüfusun çoğunlukta olduğu küçük bir pazar kasabasını ifade eden Yidiş dilinde bir kelimedir. Eyshishok, II. Dünya Savaşı başladığında Polonya’nın bir parçasıydı. Ancak bölge savaş sırasında birkaç kez el değiştirdi. Alman kuvvetleri Haziran 1941’de kasabayı işgal ettiğinde kasaba, Litvanya’nın bir parçasıydı.
Eylül 1941’de Alman Einsatzkommando 3 ve Litvanyalı yardımcı kuvvetler, Eyshishok’ta bir katliam gerçekleştirdi. Kasaba sakinlerinin çoğu da dâhil olmak üzere yaklaşık 3.500 Yahudiyi vurarak öldürdüler. Birkaç gün içinde asırlık Yahudi cemaati, yok edildi.
I. Dünya Savaşı’ndan önce Eyshishok’ta pazar günü sakinlerin ve atlı arabaların manzarası.
Eyshishok’taki ekonomik yaşam, pazar meydanı ve burada Perşembe günleri kurulan haftalık pazar çevresinde dönüyordu. Kasabanın merkezindeki pazar alanı, kasabanın birçok dükkânına ve işyerine ev sahipliği yapıyordu. Müşteriler arasında Yahudi ve Polonyalı kasaba halkının yanı sıra Polonyalı köylüler de vardı.
Başka Okumalar
Eyshishok’un itfaiye orkestrası üyeleri, aralarında hem Yahudi hem de Polonyalı müzisyenlerin bulunduğu bir gruptur. Bir orkestra çukuru, I. Dünya Savaşı sırasında (1914–1918) topluluğun itfaiye binasında inşa edilmiştir. Pazar meydanında yer alan itfaiye binasında tiyatro gösterilerine de yer verilmiştir.
Başka Okumalar
Yahudi bir aktris ve Eyshishok’ta bir otel sahibi olan Szeina Katzenelenboigen’in portresi. Szeina beş dilde akıcıydı ve toplulukta bir kütüphanenin kurulmasına yardımcı oldu. Fotoğraf Polonya, Bialystok’ta çekilmiştir.
Alman kuvvetleri Haziran 1941’de Eyshishok’u işgal ettiğinde Szeina’nın otelini devralarak yerel merkezleri olarak kullanmaya başladılar. Alman Einsatzkommando 3 ve Litvanyalı yardımcı kuvvetler, daha sonra Eylül 1941 katliamı sırasında Szeina’yı öldürdü.
Başka Okumalar
Bir grup erkek, Eyshishok’un otobüs durağı ve Shell benzin istasyonunun yanına park etmiş bir otobüsün önünde duruyor. Soldan sağa: kimliği belirsiz iki otobüs şoförü, yerel bir Polonyalı polis memuru, Avraham Krisilov, Israel Erlich ve Moshe Slonimski. Arkalarında sürücü koltuğunda bir çocuk gülümsüyor.
Benzin istasyonunun ortak sahipleri Avraham ve Moshe, Eylül 1941’de Eyshishok’taki katliamda öldürüldü. Israel ayrı olarak öldürüldü.
Başka Okumalar
1939 yılında bir grup arkadaş, Avremele Botwinik’in Eyshishok’taki bar mitzvasını kutluyor. Avremele merkezde oturuyor—pastanın arkasında gülümseyen. Yanında oturanlar arasında Moshe Bastunski (soldan ikinci) ve Avigdor Katz (sağda) bulunuyor. Avremele’nin arkasında Elisha Koppelman (soldan ikinci) ve Moshe Kaplan (sağdan ikinci) ayakta duruyor.
Avremele, bir partizan oldu ve fotoğraftaki II. Dünya Savaşı’ndan sağ çıkan tek kişiydi. Çocuklardan yedisi, Eylül 1941’de Eyshishok’taki katliamda öldürülmüştür. Elisha, ayrı bir şekilde öldürüldü.
Başka Okumalar
Eyshishok’ta bir grup, genç bir kadın Filistin’e gitmeden önce ona onur vermek için bir araya gelir. Bu fotoğraftaki kişilerin çoğu, Holokost sırasında katledilmiştir. Miriam Kabacznik (orta sıra, sağdan dördüncü) ve Szeina Blacharowicz (orta sıra, en sağda), saklanarak sağ kaldılar.
Başka Okumalar
Alte Katz, Eyshishok’un ana meydanındaki fotoğraf stüdyosu ve eczanesinin basamaklarında aile üyeleriyle birlikte poz veriyor. Kollarını oğlu Avigdor’a (solda) ve torunu Yitzhak’a (sağda) sarmış. Önde duran kişi, Alte’nin büyük yeğeni Shaul.
Eylül 1941’de Alman Einsatzkommando 3 ve Litvanyalı yardımcı kuvvetler Alte, Avigdor ve Shaul’u vurarak öldürdü. Yitzhak, Holokost sırasında saklanarak hayatta kaldı.
Başka Okumalar
Yaffa Sonenson (şimdi Eliach), 23 Haziran 1941 tarihinde ailesinin Tetlance’deki yazlık evinin önünde tavuklara yem veriyor. Kameranın arkasında Eyshishok’ta bir fotoğraf stüdyosu sahibi olan büyükannesi Alte Katz bulunuyor. Yaffa, Holokost’tan saklanarak hayatta kalmış, ancak büyükannesi öldürülmüştür.
Yıllar sonra Yaffa, Holokost’tan önce Eyshishok’taki yaşam anılarını yeniden canlandırmak için yola çıktı. 15 yıldan fazla bir süre boyunca topluluğun fotoğraflarını bulmak için dünyayı gezdi. Topladığı 1000’den fazla resim, şu an Amerika Birleşik Devletleri Holokost Anı Müzesi’nde üç katlı bir kulede sergilenmektedir.
Başka Okumalar
We would like to thank Crown Family Philanthropies, Abe and Ida Cooper Foundation, the Claims Conference, EVZ, and BMF for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of donor acknowledgement.
