Przed Holokaustem społeczność żydowska w Ejszyszkach prowadziła bogate życie kulturalne i religijne. Ejszyszki były uważane za sztetl. W jidysz słowo to oznacza dawne miasteczko targowe w Europie Wschodniej, w którym większość mieszkańców stanowili Żydzi. Przed wybuchem II wojny światowej, Ejszyszki należały do Polski, jednak podczas wojny obszar ten wielokrotnie przechodził z rąk do rąk. Gdy wojska niemieckie zajęły Ejszyszki w czerwcu 1941 r., miasto było częścią Litwy.
We wrześniu 1941 r. niemieckie Einsatzkommando 3 i litewskie siły pomocnicze dokonały masakry w Ejszyszkach. Rozstrzelano wówczas około 3500 Żydów, w tym większość mieszkańców miasta. W zaledwie kilka dni wielowiekowa społeczność żydowska Ejszyszek przestała istnieć.
Zdjęcie przedstawia mieszkańców i wozy konne w dzień targowy w Ejszyszkach przed I wojną światową.
Życie gospodarcze w Ejszyszkach koncentrowało się wokół placu targowego oraz cotygodniowego targu, który odbywał się tam w czwartki. Na placu targowym w centrum miasta mieściło się wiele sklepów i przedsiębiorstw. Wśród klientów byli żydowscy i polscy mieszkańcy miast oraz polscy chłopi.
Widok elementu
Członkowie orkiestry straży pożarnej z Ejszyszek, w skład której wchodzili zarówno żydowscy, jak i polscy muzycy. Podczas I wojny światowej (1914–1918) w remizie strażackiej zbudowano podscenie przeznaczone dla orkiestry. Remiza strażacka, znajdująca się na placu targowym, służyła również jako miejsce przedstawień teatralnych.
Widok elementu
Portret Szeiny Katzenelenboigen, żydowskiej aktorki i właścicielki hotelu w Ejszyszkach. Szeina była biegła w pięciu językach i pomogła założyć lokalną bibliotekę. Zdjęcie zostało zrobione w Białymstoku w okupowanej Polsce.
Gdy wojska niemieckie zajęły Ejszyszki w czerwcu 1941 r., przejęły hotel Szeiny i urządziły tam lokalną kwaterę główną. Niemieckie Einsatzkommando 3 oraz litewskie siły pomocnicze później zabiły Szeinę podczas masakry we wrześniu 1941 r.
Widok elementu
Grupa mężczyzn stoi przed autobusem zaparkowanym przy przystanku autobusowym w Ejszyszkach i stacji benzynowej Shell. Od lewej do prawej stoją: dwóch niezidentyfikowanych kierowców autobusów, lokalny polski policjant, Abraham Krysylow, Izrael Erlich oraz Mosze Słonimski. Za nimi widać dziecko, które uśmiecha się z fotela kierowcy.
Abraham i Mosze, którzy byli współwłaścicielami stacji benzynowej, zostali zamordowani podczas masakry w Ejszyszkach we wrześniu 1941 r. Izrael został zabity w innych okolicznościach.
Widok elementu
Grupa przyjaciół świętuje bar micwę Avremele Botwinika w Ejszyszkach w 1939 r. Avremele siedzi pośrodku i uśmiecha się zza ciasta. Obok niego siedzą Mosze Bastuński (drugi od lewej) i Avigdor Katz (z prawej). Za Avremelem stoją Elisza Koppelman (drugi z lewej) i Mosze Kaplan (drugi z prawej).
Avremele został partyzantem i jako jedyny ze zdjęcia przeżył II wojnę światową. Siedmioro z tych dzieci zostało zamordowanych we wrześniu 1941 r. w masakrze w Ejszyszkach. Elisza zginął w innych okolicznościach.
Widok elementu
Grupa zgromadzona w Ejszyszkach, aby pożegnać młodą kobietę przed wyjazdem do Palestyny. Większość osób widocznych na tym zdjęciu została zamordowana podczas Holokaustu. Miriam Kabacznik (środkowy rząd, czwarta od prawej) i Szeina Blacharowicz (środkowy rząd, skrajnie po prawej) przeżyły w ukryciu.
Widok elementu
Alte Katz pozuje z rodziną na schodach swojego zakładu fotograficznego oraz apteki na głównym placu w Ejszyszkach. Kobieta obejmuje ramionami swojego syna, Awigdora (po lewej), oraz wnuka, Izaaka (po prawej). Z przodu stoi stryjeczny wnuk Alte, Shaul.
We wrześniu 1941 r. niemieckie Einsatzkommando 3 oraz litewskie siły pomocnicze rozstrzelały Alte, Avigdora i Shaula. Izaak przeżył Holokaust w ukryciu.
Widok elementu
Yaffa Sonenson (obecnie Eliach) karmi kury przed letnim domem swojej rodziny w Tetlance 23.06.1941 r. Zdjęcie zrobiła jej babcia Alte Katz, która była właścicielką zakładu fotograficznego w Ejszyszkach. Yaffa przeżyła Holokaust w ukryciu, ale jej babcię zamordowano.
Lata później Yaffa postanowiła ponownie uchwycić wspomnienia z życia w Ejszyszkach przed Holokaustem. Przez ponad 15 lat podróżowała po całym świecie i szukała fotografii lokalnej społeczności. Ponad 1 000 zdjęć, które zebrała, jest obecnie pokazywanych w trzypiętrowej wieży w muzeum pamięci Holokaustu United States Holocaust Memorial Museum (USHMM) w Waszyngtonie.
Widok elementu
We would like to thank Crown Family Philanthropies, Abe and Ida Cooper Foundation, the Claims Conference, EVZ, and BMF for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of donor acknowledgement.
