Η καύση των βιβλίων από τους Ναζί

Στις αρχές της δεκαετίας του 1930, εκατομμύρια Γερμανοί υποστήριζαν το Ναζιστικό Κόμμα. και χαιρέτισαν τον διορισμό του Αδόλφου Χίτλερ ως καγκελάριου τον Ιανουάριο του 1933. Πολλοί Γερμανοί αγκάλιασαν τις ναζιστικές ιδέες και συνέβαλαν με ενθουσιασμό στην εφαρμογή τους. Αυτό το άρθρο πραγματεύεται τις καύσεις βιβλίων που οργανώθηκαν από φιλοναζιστές φοιτητές τον Μάιο του 1933, λίγο περισσότερο από τρεις μήνες μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Χίτλερ.

Τον Μάιο του 1933, περίπου τρεισήμισι μήνες μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Αδόλφο Χίτλερ, φιλοναζιστές φοιτητές πανεπιστημίων  πραγματοποίησαν τελετές καύσης βιβλίων σε πόλεις και κωμοπόλεις της Γερμανίας. Κατά τη διάρκεια αυτών των εκδηλώσεων, οι φοιτητές κατέστρεψαν βιβλία που χαρακτηρίστηκαν ως «μη γερμανικά» (undeutsch). Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν βιβλία Εβραίων συγγραφέων, ειρηνιστικά έργα που επέκριναν τον πόλεμο και έργα που εξυμνούσαν ή προωθούσαν αριστερά πολιτικά κινήματα, όπως ο σοσιαλισμός και ο κομμουνισμός.

Αυτές οι καύσεις βιβλίων οργανώθηκαν από φιλοναζιστές φοιτητές πανεπιστημίων και όχι από τη ναζιστική γερμανική κυβέρνηση. Ωστόσο, στις εκδηλώσεις συμμετείχαν διάφοροι τοπικοί και εθνικοί αξιωματούχοι των Ναζί. Η παρουσία τους έδειχνε ξεκάθαρα ότι οι φοιτητές πανεπιστημίων είχαν την υποστήριξη του ναζιστικού γερμανικού καθεστώτος.

Ποιος οργάνωσε και πραγματοποίησε τις ναζιστικές καύσεις βιβλίων;

Οι καύσεις βιβλίων τον Μάιο του 1933 οργανώθηκαν από φιλοναζιστές φοιτητές που ανήκαν στη Γερμανική Φοιτητική Ένωση ( Deutsche Studentenschaft, DSt). Η DSt ήταν η εθνική κεντρική οργάνωση των φοιτητικών συλλόγων των γερμανικών πανεπιστημίων. Διατηρούσε παραρτήματα σε πανεπιστήμια σε όλη τη Γερμανία. Ακόμη και πριν από το 1933, οι φοιτητές που ανήκαν στη ναζιστική φοιτητική οργάνωση (Nationalsozialistischer Deutscher Studentenbund ή NSDStB) έλεγχαν την DSt και τα φοιτητικά συμβούλια της.

Η ναζιστική φοιτητική οργάνωση αύξησε τη δημοτικότητά του μεταξύ των φοιτητών πανεπιστημίων  στα τέλη της δεκαετίας του 1920 και στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Οι Γερμανοί φοιτητές πανεπιστημίων  συγκαταλέγονταν  στους πρώτους υποστηρικτές του ναζιστικού κινήματος. Στα τέλη της δεκαετίας του 1920, πολλοί φοιτητές στελέχωναν διάφορες ναζιστικές οργανώσεις. Οι μεσοαστικοί, κοσμικοί  φοιτητικοί σύλλογοι ήταν συχνά υπερεθνικιστικοί και αντισημιτικοί. Μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλοί φοιτητές αντιτάχθηκαν στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης (1918–1933). Θεώρησαν τον εθνικοσοσιαλισμό ως κατάλληλο μέσο έκφρασης της πολιτικής τους δυσαρέσκειας και εχθρότητας.

Μετά την άνοδο των Ναζί στην εξουσία, οι φιλοναζιστικές φοιτητικές οργανώσεις των πανεπιστημίων χρησιμοποίησαν τις καύσεις βιβλίων για να εκφράσουν την υποστήριξή τους στο νέο καθεστώς και στις αντισημιτικές, αντικομμουνιστικές και μιλιταριστικές ιδέες του.

Η «Εκστρατεία κατά του μη γερμανικού πνεύματος»

Στις αρχές Απριλίου του 1933, το νεοσύστατο Κεντρικό Γραφείο Τύπου και Προπαγάνδας της DSt ανακοίνωσε μια πανεθνική «Εκστρατεία κατά του μη γερμανικού πνεύματος»(Aktion "Wider den undeutschen Geist"). επρόκειτο να ξεκινήσει στις 12 Απριλίου και να κορυφωθεί στις 10 Μαΐου με τις καύσεις βιβλίων.

Τις επόμενες εβδομάδες, το γραφείο προπαγάνδας της DSt απέστειλε σειρά δελτίων στους φοιτητικούς συλλόγους-μέλη της σε ολόκληρη τη Γερμανία. Τα δελτία αυτά παρείχαν οδηγίες τόσο για τη διεξαγωγή της εκστρατείας όσο και για την οργάνωση και προώθηση των εκδηλώσεων καύσης βιβλίων. Σε αυτά, η DSt καλούσε τους φοιτητές να «καθαρίσουν» τις προσωπικές τους συλλογές βιβλίων, καθώς και εκείνες φίλων και γνωστών τους, αφαιρώντας «μη γερμανικά» έργα. Τους ζητούσε επίσης να «εκκαθαρίσουν» τις δημόσιες βιβλιοθήκες από συγκεκριμένα βιβλία.

Οι φοιτητές αντιλαμβάνονταν την εκστρατεία τους ως επιβεβαίωση αυτού που αποκαλούσαν «γερμανική ανανέωση». Την παρουσίαζαν ως ενίσχυση της «λαϊκής (volkisch) σκέψης και συνείδησης» στη λογοτεχνία. Ταυτόχρονα, όμως, τη διατύπωναν και με σαφώς αντισημιτικούς όρους. Προσαρμόζοντας τη γλώσσα που είχε χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογηθεί το εθνικό μποϊκοτάζ της 1ης Απριλίου κατά των εβραϊκών επιχειρήσεων, υποστήριζαν ότι η εκστρατεία αποτελούσε απάντηση στην «ξεδιάντροπη υποκίνηση του παγκόσμιου εβραϊσμού κατά της Γερμανίας». Διακήρυτταν επίσης ότι στρεφόταν εναντίον αυτού που αποκαλούσαν «τα σκουπίδια και τη σαπίλα του εβραϊκού πνεύματος αποσύνθεσης» στη λογοτεχνία.

Οι Δώδεκα Θέσεις

Οι ηγέτες της φοιτητικής ένωσης διατύπωσαν δώδεκα θέσεις που εξηγούσαν την αντισημιτική και εθνικιστική τους ερμηνεία του γερμανικού πολιτισμού. Οι θέσεις αυτές περιέγραφαν τις θεμελιώδεις αρχές μιας «καθαρής» («rein») εθνικής γλώσσας και πολιτισμού. Για τους ναζιστές φοιτητές, η «καθαρή» εθνική γλώσσα και ο πολιτισμός ορίζονταν με φυλετικά και εθνοτικά κριτήρια. Δεν πίστευαν ότι οι Εβραίοι μπορούσαν να είναι Γερμανοί ούτε ότι θα έπρεπε καν να τους επιτρέπεται να γράφουν στη γερμανική γλώσσα.

Ομάδες φοιτητών δημοσιοποίησαν αυτές τις θέσεις μέσω αφισών. Σε αυτές, οι φοιτητές:

• επιτίθεντο σε αυτό που αποκαλούσαν «εβραϊκό διανοουμενισμό»«Εβραϊκή διανόηση»,
• χαρακτήριζαν τους Εβραίους ως «επικίνδυνους αντιπάλους» και «ξένους» προς τον γερμανικό λαό,
• υποστήριζαν την ανάγκη «εξαγνισμού» της γερμανικής γλώσσας και λογοτεχνίας,
• απαιτούσαν να ελέγχονται φοιτητές και καθηγητές, ώστε να διασφαλίζεται ότι η σκέψη τους ήταν σύμφωνη με το «γερμανικό πνεύμα» και
• απαιτούσαν τα πανεπιστήμια να αποτελούν κέντρα του γερμανικού εθνικισμού.

Οι Όρκοι της Φωτιάς

Στις 9 Μαΐου, το γραφείο της DSt απέστειλε ένα ακόμη δελτίο στους συλλόγους-μέλη του. Το δελτίο αυτό περιείχε κατευθυντήριες οδηγίες για τη διεξαγωγή των τελετουργικών καύσεων βιβλίων που επρόκειτο να ξεκινήσουν την επόμενη ημέρα. Περιλάμβανε έναν κατάλογο εννέα «όρκων της φωτιάς» (Feuersprüche· κυριολεκτικά, διακηρύξεις της φωτιάς). Οι διακηρύξεις αυτές προορίζονταν να διαβάζονται τελετουργικά κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων. Οι ομιλητές καλούνταν να τις απαγγέλλουν δυνατά, καθώς έριχναν συγκεκριμένα βιβλία στις πυρές. Οι όρκοι εξηγούσαν τους λόγους για τους οποίους καίγονταν έργα ορισμένων συγγραφέων. Μεταξύ των συγγραφέων που κατονομάζονταν στους όρκους της φωτιάς περιλαμβάνονταν επιφανείς, εν ζωή δημιουργοί, όπως ο Έριχ Μαρία Ρεμάρκ (συγγραφέας του ειρηνιστικού έργου Ουδέν νεώτερον από το Δυτικό Μέτωπο), ο διάσημος ψυχαναλυτής Σίγκμουντ Φρόυντ (εβραϊκής καταγωγής), καθώς και οι Kurt Tucholsky και Carl von Ossietzky, γνωστοί Γερμανοί επικριτές των Ναζί.

Οι καύσεις βιβλίων της 10ης Μαΐου 1933

 Η «Εκστρατεία κατά του μη γερμανικού πνεύματος» της DSt κορυφώθηκε στις 10 Μαΐου 1933, όταν πραγματοποιήθηκαν τελετουργικές καύσεις βιβλίων σε όλη τη Γερμανία. Δεκάδες χιλιάδες Γερμανοί (φοιτητές και μη) συμμετείχαν στις εκδηλώσεις αυτές, όπου δεκάδες χιλιάδες βιβλία που θεωρήθηκαν «μη γερμανικά» κάηκαν. 

Σε πολλά μέρη, οι τελετές καύσης βιβλίων άρχιζαν με μια συγκέντρωση ή ομιλία. Συχνά ακολουθούσε παρέλαση με πυρσούς μέσα στην πόλη. Συχνά, ναζιστές αξιωματούχοι, καθηγητές, πανεπιστημιακοί διοικητικοί υπάλληλοι ή/και φοιτητές απευθύνονταν στους συμμετέχοντες και τους θεατές. Η παρουσία αξιωματούχων που δεν ήταν φοιτητές προσέδιδε μια αίσθηση νομιμότητας σε αυτές τις εκδηλώσεις. Μέλη των SA και SS, ορισμένα από τα οποία μπορεί να ήταν φοιτητές, συμμετείχαν επίσης στις καύσεις βιβλίων.

Μετά τις ομιλίες, οι φοιτητές έριχναν τα βιβλία στις φωτιές τελετουργικά και με μεγάλο ενθουσιασμό. Σε ορισμένα μέρη υπήρχε ορχήστρα που έπαιζε και οι ομιλητές διάβαζαν τους «όρκους της φωτιάς».

Περίπου είκοσι από τις εκδηλώσεις καύσης βιβλίων, που συνδέονται με την εκστρατεία της DSt κατά του μη γερμανικού πνεύματος, πραγματοποιήθηκαν στις 10 Μαΐου. Ορισμένες αναβλήθηκαν για λίγες ημέρες αργότερα λόγω βροχής. Και μερικές, με βάση τις προτιμήσεις των τοπικών οργανωτικών ομάδων-μελών, προγραμματίστηκαν για τα τέλη Ιουνίου, μια παραδοσιακή εποχή για τους εορτασμούς των Φωτιών του Θερινού Ηλιοστασίου στη Γερμανία.

Φωτογραφία

Στην Πλατεία της Όπερας του Βερολίνου, πλήθη Γερμανών φοιτητών και μελών των Ταγμάτων Εφόδου συγκεντρώνονται για την καύση βιβλίων που κρίθηκαν ως «αντιγερμανικά». Βερολίνο (Φωτογραφία)

Στην Πλατεία της Όπερας του Βερολίνου, πλήθη Γερμανών φοιτητών και μελών των Ταγμάτων Εφόδου συγκεντρώνονται για την καύση βιβλίων που κρίθηκαν ως «αντιγερμανικά». Βερολίνο, Γερμανία, 10 Μαΐου 1933.

Πηγές:

• National Archives and Records Administration, College Park, MD

• Προβολή αρχειακού υλικού

Η καύση των βιβλίων στην Πλατεία της Όπερας στο Βερολίνο

Η μεγαλύτερη και σημαντικότερη τελετή καύσης βιβλίων πραγματοποιήθηκε στο κέντρο του Βερολίνου στις 10 Μαΐου, Περίπου 40.000 άτομα συγκεντρώθηκαν στην Πλατεία της Όπερας (σημερινή Bebelplatz) και συμμετείχαν στην καύση περίπου 20.000 τόμων. Ρίχθηκαν επίσης στην πυρά και αντικείμενα που είχαν κατασχέσει τα τάγματα SA και άλλες ναζιστικές ομάδες από το Ινστιτούτο Σεξουαλικής Επιστήμης του Magnus Hirschfeld.

Ο Υπουργός Προπαγάνδας Γιόζεφ Γκαίμπελς συμμετείχε στην καύση των βιβλίων στο Βερολίνο. Εκεί, εκφώνησε μια πύρινη ομιλία, δηλώνοντας  ότι «η εποχή του υπέρμετρου Εβραϊκού διανοουμενισμού έχει πλέον τελειώσει και η επανάσταση της Γερμανίας άνοιξε τον δρόμο για τη γερμανική πορεία».

 Η καύση των βιβλίων στο Βερολίνο αποτέλεσε σημαντικό προπαγανδιστικό γεγονός. Προβολείς φώτισαν την Πλατεία της Όπερας. Οι ομιλίες μεταδόθηκαν από το ραδιόφωνο. Τα συνεργεία των ειδησεογραφικών πρακτορείων τράβηξαν πλάνα από την τελετουργική εκδήλωση, τα οποία εμφανίστηκαν σε γερμανικά και διεθνή ειδησεογραφικά δελτία.

Οι δημόσιες καύσεις βιβλίων στο Βερολίνο και σε ολόκληρη τη Γερμανία προκάλεσαν οργή σε ολόκληρο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ποια βιβλία έκαψαν οι Ναζί;

Οι κατάλογοι με τα «μη γερμανικά» βιβλία που σκόπευαν να κάψουν οι φοιτητές δεν συντάχθηκαν από τους ίδιους. Οι περισσότερες καύσεις βιβλίων τον Μάιο του 1933 βασίστηκαν σε καταλόγους απαγορευμένων βιβλίων που είχαν καταρτιστεί από τον ναζιστή βιβλιοθηκάριο Wolfgang Hermann. Αυτές οι «μαύρες λίστες» (Schwarze Listen) περιλάμβαναν εκατοντάδες συγγραφείς και την ταξινόμηση των βιβλίων ανά είδος. Στις αρχές Μαΐου, οι κατάλογοι εμφανίστηκαν σε πολλές εφημερίδες και σε περιοδικά στη ναζιστική Γερμανία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, όλα τα έργα ενός συγκεκριμένου συγγραφέα επιλέχθηκαν για καύση. Σε άλλες περιπτώσεις, μόνο ορισμένα έργα χαρακτηρίζονταν ως «μη γερμανικά». Τα βιβλία που κατέστρεψαν οι φοιτητές στις καύσεις βιβλίων ανήκαν σε διάφορες κατηγορίες.

Βιβλία για τον κομμουνισμό και τον σοσιαλισμό

Οι ναζιστές φοιτητές έκαιγαν βιβλία που εξυμνούσαν ή προωθούσαν τον κομμουνισμό και τον σοσιαλισμό. Το έκαναν, επειδή οι Ναζί πίστευαν ότι αυτές οι πολιτικές θεωρίες ήταν επικίνδυνες και υπονόμευαν το μέλλον του γερμανικού λαού. Παραδείγματα έργων που καταστράφηκαν ακολουθούν παρακάτω:

• όλα τα έργα των Γερμανών πολιτικών θεωρητικών Καρλ Μαρξ και Φρίντριχ Ένγκελς, συμπεριλαμβανομένου του Κομμουνιστικού Μανιφέστου,
• φιλοσοσιαλιστικά έργα του Αμερικανού συγγραφέα Τζακ Λόντον,
• το δοκίμιο «Πώς έγινα σοσιαλίστρια» (How I Became a Socialist) της αμερικανίδας συγγραφέως Έλεν Κέλερ,
• όλα τα έργα του γνωστού Γερμανού πολιτικού August Bebel, ενός από τους ιδρυτές του σοσιαλδημοκρατικού πολιτικού κόμματος τον 19ο αιώνα,
• πολλά έργα του Βλαντιμίρ Λένιν, Ρώσου κομμουνιστή και δικτάτορα της Σοβιετικής Ένωσης, και
• όλα τα έργα του αριστερού Γερμανού ποιητή και γνωστού δραματουργού Μπέρτολτ Μπρεχτ.

Βιβλία για τον ειρηνισμό (αντιπολεμικά βιβλία)

Οι φοιτητές έκαψαν αντιπολεμικά βιβλία, επειδή οι Ναζί θεωρούσαν τον ειρηνισμό επικίνδυνη και αδύναμη ιδεολογία. Οι Ναζί πίστευαν ότι ο πόλεμος ήταν απαραίτητος για να διασφαλιστεί η επιβίωση και η δύναμη του γερμανικού λαού. Παραδείγματα ειρηνιστικών έργων που καταστράφηκαν, ακολουθούν παρακάτω:

• Αποχαιρετισμός στα όπλα του Αμερικανού συγγραφέα Έρνεστ Χέμινγουεϊ,
• Im Westen nichts Neues (Ουδέν νεώτερον από το δυτικόν μέτωπον) και όλα τα άλλα έργα του Γερμανού συγγραφέα Έριχ Μαρία Ρεμάρκ και
• έργα του αναρχικού και ειρηνιστή Erich Mühsam.

Έργα που εξυμνούν ή υπερασπίζονται τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης

Οι Ναζί έκαψαν βιβλία που εξυμνούσαν τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης, επειδή μισούσαν αυτή την κυβέρνηση, την οποία καταδίκαζαν ως «το Σύστημα». Πίστευαν ότι η κοινοβουλευτική δημοκρατία ήταν μια αδύναμη μορφή διακυβέρνησης. Αντίθετα, υποστήριζαν ένα ισχυρό αυταρχικό κράτος. Η διάλεξη του Γερμανού συγγραφέα Τόμας Μαν Von deutscher Republik (Περί Γερμανικής Δημοκρατίας) ήταν ένα από τα έργα που καταστράφηκαν για τον λόγο αυτό. 

Έργα που καταδικάζουν τους Ναζί

Οι φοιτητές έκαψαν έργα συγγραφέων που άσκησαν κριτική στο Ναζιστικό Κόμμα. Τα βιβλία αυτής της κατηγορίας περιλάμβαναν τα εξής:

• Deutsche Ansprache: Ein Appell an die Vernunft (Προς τους Γερμανούς: Μια έκκληση στη Λογική) του Thomas Mann,
• όλα τα έργα του Kurt Tucholsky, δημοσιογράφου και σατιρικού συγγραφέα που χλεύαζε ανελέητα τους Ναζί στις αρχές της δεκαετίας του 1930, και
• άρθρα του διακεκριμένου ειρηνιστή δημοσιογράφου και εκδότη Carl von Ossietzky, ο οποίος είχε αποκαλύψει τον παράνομο γερμανικό επανεξοπλισμό και συχνά επέκρινε τους Ναζί.

Βιβλία Εβραίων συγγραφέων

Οι Ναζί έκαψαν βιβλία γραμμένα από Εβραίους συγγραφείς, επειδή οι Ναζί ήταν βαθιά, απόλυτα και εμμονικά αντισημίτες. Μισούσαν τους Εβραίους και πίστευαν στην ψευδή ιδέα ότι οι Εβραίοι ήταν μια ξεχωριστή, κατώτερη και επικίνδυνη φυλή. Οι Ναζί υποστήριζαν ότι οι Εβραίοι συγγραφείς δεν έπρεπε να επιτρέπεται να γράφουν στη γερμανική γλώσσα. Αυτό συνέβαινε επειδή, όπως ισχυρίζονταν οι Ναζί, οι Εβραίοι δεν ήταν πραγματικοί Γερμανοί. Παραδείγματα βιβλίων Εβραίων συγγραφέων που έκαψαν οι Ναζί είναι τα εξής:

• όλα τα έργα του αυστριακού Εβραίου συγγραφέα Stefan Zweig,
• τα περισσότερα έργα του αυστριακού Εβραίου συγγραφέα Franz Werfel,
• σχεδόν όλα τα έργα του γεννημένου στην Πράγα Εβραίου συγγραφέα Max Brod,
• όλα τα έργα του Γερμανού Εβραίου συγγραφέα Lion Feuchtwanger και
• όλα τα έργα του Αυστριακού Εβραίου ψυχαναλυτή Σίγκμουντ Φρόυντ.

Τι συνέβη στους συγγραφείς των οποίων τα βιβλία πυρπολήθηκαν;

Πολλοί από τους συγγραφείς, των οποίων τα βιβλία κάηκαν στις φοιτητικές καύσεις των βιβλίων ήταν εν ζωή εκείνη την εποχή και ζούσαν στη Γερμανία. Το ναζιστικό καθεστώς έθεσε σε κίνδυνο όχι μόνο τα έργα και τα μέσα διαβίωσής τους, αλλά και την ίδια τους  ζωή.

Φοβούμενοι δικαίως τη ναζιστική καταπίεση, πολλοί συγγραφείς διέφυγαν από τη χώρα. Οι περισσότεροι κατάφεραν να εγκαταλείψουν τη Γερμανία. Ορισμένοι βρήκαν καταφύγιο στην Αυστρία, τη Γαλλία ή την Τσεχοσλοβακία. Αναγκάστηκαν να διαφύγουν ξανά όταν οι Ναζί άρχισαν να καταλαμβάνουν την Ευρώπη  από το 1938 και μετά. Αρκετοί, μεταξύ αυτών οι Feuchtwanger και Werfel, κατάφεραν τελικά να διαφύγουν από την Ευρώπη με τη βοήθεια του Αμερικανού διασώστη Varian Fry.

Από το καλοκαίρι του 1933, η ναζιστική γερμανική κυβέρνηση ανακάλεσε την υπηκοότητα πολλών από αυτούς τους συγγραφείς. Σε αυτούς περιλαμβάνονταν επικριτές των Ναζί, όπως οι Heinrich Mann και Ernst Toller.

Αξίζει να σημειωθεί ότι δύο συγγραφείς, ο Mühsam και ο Ossietzky, βρίσκονταν ήδη στη φυλακή την εποχή των φοιτητικών καύσεων των βιβλίων. Οι Ναζί είχαν συλλάβει και τους δύο άνδρες στις 28 Φεβρουαρίου του 1933. Στη συνέχεια, τους φυλάκισαν και τους βασάνισαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Οι Ναζί δολοφόνησαν τον Mühsam στις 11 Ιουλίου 1934 στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Oranienburg. Η φυλάκιση του Ossietzky έγινε αντικείμενο διεθνούς προσοχής. Του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης το 1936. Του αποδόθηκε «για τη φλογερή αγάπη του για την ελευθερία της σκέψης και της έκφρασης και για την πολύτιμη συμβολή του στην υπόθεση της ειρήνης». Ο Ossietzky πέθανε το 1938, ενώ βρισκόταν ακόμη υπό κράτηση, ως συνέπεια της φυλάκισής του. 

Τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1936. Του απονεμήθηκε βραβείο «για τη φλογερή αγάπη του για την ελευθερία της σκέψης και της έκφρασης και την πολύτιμη συμβολή του στην επίτευξη του σκοπού της ειρήνης». Ο Ossietzky πέθανε το 1938, ενώ βρισκόταν ακόμα υπό κράτηση, ως συνέπεια της φυλάκισής του.

Οι καύσεις βιβλίων στο πλαίσιο του ναζισμού

Οι καύσεις βιβλίων που διοργάνωσαν οι φοιτητές αποτελούσαν μέρος ενός ευρύτερου φαινομένου ναζιστικοποίησης που βρισκόταν σε εξέλιξη την άνοιξη του 1933. Το νέο ναζιστικό καθεστώς μεταμόρφωνε όλες τις πτυχές της γερμανικής κοινωνίας.

Εκείνη την άνοιξη, άλλες ομάδες του Ναζιστικού Κόμματος και παραστρατιωτικές ομάδες των Ναζί (συμπεριλαμβανομένων των SA, των SS και της Χιτλερικής Νεολαίας) πραγματοποίησαν επίσης καύσεις βιβλίων. Συχνά, αυτές οι ομάδες έκαιγαν συλλογές βιβλίων που είχαν κατασχεθεί από συνδικάτα ή γραφεία σοσιαλδημοκρατικών ή κομμουνιστικών κομμάτων. Έκαψαν επίσης βιβλία που ανήκαν σε σχολεία και δημόσιες βιβλιοθήκες.

Γιατί οι Ναζί έκαιγαν βιβλία;

Οι Ναζί έκαιγαν βιβλία για να επιδείξουν αυτό που θεωρούσαν θρίαμβο της κοσμοθεωρίας τους έναντι ανταγωνιστικών ιδεών. Κατέστρεφαν συμβολικά έργα της λογοτεχνίας, της επιστήμης και της διανόησης που έρχονταν σε σύγκρουση με την ιδεολογία τους ή την αμφισβητούσαν.

Οι καύσεις βιβλίων αντιπροσώπευαν επίσης μια  συμβολική «κάθαρση» της γερμανικής κοινωνίας μέσω της φωτιάς, με την εξάλειψη ανθρώπων και ιδεών που, σύμφωνα με τους Ναζί, δεν ήταν πραγματικά γερμανικές.