The title page of "Mein Kampf" by Adolf Hitler. This copy has an inscription by Hitler on the inside cover (not shown) that reads ... [LCID: n09954]

Mein Kampf

Mein Kampf („Moja walka”) Adolfa Hitlera jest najbardziej znanym i popularnym tekstem pośród nazistowskich publikacji.

Najważniejsze fakty

  • 1

    Mein Kampf propagowała główne założenia nazizmu: zaciekły antysemityzm, rasistowski ogląd świata i agresywną politykę zagraniczną nastawioną na zdobycie Lebensraum (przestrzeni życiowej) w Europie Wschodniej.

  • 2

    Między rokiem 1925 a latem 1945 r. książka ta sprzedała się w ponad 12 milionach egzemplarzy. Przetłumaczono ją na kilkanaście języków, a także wydano w alfabecie Braille’a dla niewidomych Niemców.

  • 3

    Dziś Mein Kampf jest dostępna w sieci i stanowi kluczowy tekst dla neo-nazistów, antysemitów i rasistów na całym świecie.

Czym jest Mein Kampf i co oznacza?

Mein Kampf (czyli „Moja walka”) Adolfa Hitlera to po części autobiografia, a po części traktat polityczny, propagujący główne założenia nazizmu: zaciekły antysemityzm, rasistowski ogląd świata oraz agresywną politykę zagraniczną nastawioną na zdobycie Lebensraum (przestrzeni życiowej) w Europie Wschodniej.

Gdzie i dlaczego Hitler napisał Mein Kampf?

Adolf Hitler przemawia na wiecu SA

Hitler zaczął pisać Mein Kampf w 1924 r. w więzieniu w Landsberg, do którego trafił za zdradę stanu, jaką była próba zamachu na republikę niemiecką podczas tzw. puczu piwiarnianego w listopadzie 1923 r. Choć zamach się nie udał, Hitler zrobił ze swojego procesu platformę do szerzenia nazistowskiej propagandy. Praktycznie nieznany przed tym wydarzeniem, niemal natychmiast zdobył rozgłos w niemieckiej i międzynarodowej prasie. Mimo, że został skazany przez sąd na pięć lat więzienia, Hitler odbył niecałe 9 miesięcy kary. Ponieważ jego kariera polityczna sięgnęła dna, miał nadzieję, że wydanie książki przyniesie mu jakikolwiek zarobek i umożliwi mu szerzenie radykalnych poglądów oraz ataków na tych, których oskarżał o zdradę wobec jego samego i Niemiec.

Pierwotny tytuł książki brzmiał: 4 ½ Jahre Kampf gegen Lüge, Dummheit und Feigheit. Eine Abrechnung („Cztery i pół roku walki z kłamstwem, głupotą i tchórzostwem: obrachunek”), ale ostatecznie skrócono go do Mein Kampf. Wydawnictwo partii nazistowskiej (Franz Eher Verlag) wydało pierwszy tom w 1925 r. Drugi tom pojawił się rok później.

Latem 1928 r. Hitler napisał drugą książkę, w której szerzej wyłożył swoje poglądy na politykę zagraniczną, lecz nigdy jej nie opublikowano. Tekst ten odkryto dopiero w 1958 r.: maszynopis został znaleziony w amerykańskim Archiwum Narodowym wśród milionów stron dokumentów przejętych przez Stany Zjednoczone po II wojnie światowej.

Rozkwit NSDAP, Mein Kampf i propaganda

Hitler podczas próby przemówienia

Mein Kampf nie stała się natychmiast bestsellerem. Choć pierwsze wydanie o nakładzie 10,000 egzemplarzy prawie się wyprzedało i opublikowano dodruk, sprzedaż książki wkrótce spadła. Zmiana nastąpiła w 1930 r., kiedy NSDAP odniosło świetny rezultat w wyborach parlamentarnych. W 1928 r. naziści zajmowali jedynie 12 z prawie 500 miejsc w niemieckim parlamencie (Reichstag). W 1930 r. zdobyli 107 miejsc, a latem 1932 r. 230 miejsc, stając się najliczniejszą partią polityczną w parlamencie. Równocześnie sprzedaż „Mojej walki” wzrosła. Do końca 1932 r. sprzedano prawie 230,000 egzemplarzy.

Kiedy 30 stycznia 1933 r. Hitler zajął stanowisko kanclerza Niemiec, jego książka stała się niezwykle popularna, a on sam został milionerem. Tylko w 1933 r. sprzedano ponad 850,000 egzemplarzy. Stosując agresywne metody marketingowe, wydawca wywierał presję zakupu na czytelnikach, niemieckich instytucjach i nazistowskich organizacjach. Dokonana przez nazistowską machinę propagandową transformacja Adolfa Hitlera ze zwykłego niemieckiego żołnierza i polityka w nieomylnego wodza o niemal boskim statusie również znacznie przyczyniła się do wzrostu popularności książki. Do końca 1944 r. wydrukowano ponad 12 milionów egzemplarzy, z czego większość po 1939 r.

Aby jeszcze zwiększyć sprzedaż, nazistowskie wydawnictwo przygotowywało specjalne lub pamiątkowe wydania, w tym wydanie w alfabecie Braille’a, dla nowożeńców, oraz upamiętniające 50. urodziny Hitlera w 1939 r. Ponadto sprzedało też prawa do przełożenia książki na inne języki, w tym angielski.

Mein Kampf po II wojnie światowej

Po klęsce nazistowskich Niemiec w maju 1945 r. alianci zaczęli systematycznie usuwać nazistowską propagandę (w tym książki, mapy, filmy, pomniki, flagi i godła) z bibliotek, uniwersytetów, sklepów, budynków oraz ulic. Zgodnie z ustaleniami konferencji jałtańskiej i poczdamskiej Niemcy należało oczyścić z militaryzmu i nazizmu, aby kraj ten przeobraził się w demokratyczne społeczeństwo, które nigdy już nie zagrozi pokojowi na świecie.

Zgodnie z tą polityką alianccy funkcjonariusze okupacyjni usunęli z obiegu „Moją walkę” oraz inne nazistowskie teksty i zakazali ich dalszej publikacji. Następnie władze amerykańskie przekazały prawa autorskie rządowi Bawarii, który środkami prawnymi zapobiegał ponownym wydaniom książki Hitlera w Niemczech i zagranicą (z wyjątkiem wydań anglojęzycznych). Mimo wysiłków rządu bawarskiego nigdy nie udało się całkowicie zapobiec przedrukom Mein Kampf. Książkę tę opublikowano w wielu językach w wersjach papierowych i elektronicznie w sieci.

O północy 31 grudnia 2015 r. prawa autorskie do Mein Kampf wygasły, kończąc tym samym oficjalną kontrolę rządu bawarskiego nad książką. W oczekiwaniu na ten dzień szacowny Instytut Historii Współczesnej w Monachium (Niemcy) opublikował krytyczne wydanie książki, które rozpatruje założenia Hitlera w szerszym kontekście i szczegółowo opisuje tragiczną rolę, jaką ideologia rasowa nazistów odegrała podczas Holokaustu.

Thank you for supporting our work

We would like to thank Crown Family Philanthropies and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.