Liliana Guzenfiter

Liliana Guzenfiter

Data urodzenia: June 16, 1924

Warszawa, Polska

Liliana, jedyne dziecko żydowskich rodziców z klasy średniej, dorastała w warszawskiej dzielnicy zamieszkanej zarówno przez chrześcijan, jak i Żydów. Jej ojciec był jubilerem i oficerem rezerwowym polskiej armii; matka prowadziła dom. Liliana marzyła o pójściu na Sorbonę i o tym, żeby zostać drugą kobietą na stanowisku prokuratora okręgowego w Polsce.

1933-39: Dla Liliany najgorsze w chodzeniu do szkoły było to, że inni uczniowie dręczyli ją i nazywali „brudną Żydówką.” Liliana dostała się do prestiżowego katolickiego liceum, gdzie nie musiała chodzić na lekcje w soboty, ale – tak jak inni żydowscy uczniowie – musiała siedzieć w osobnej ławce, a inni popychali ją na korytarzu i na schodach. Po kilku tygodniach zrezygnowała i przeniosła się do żydowskiego liceum, do którego uczęszczała dopóki niemieccy okupanci nie zamknęli go we wrześniu 1939 r.

1940-44: Po tym, jak zmuszono Żydów do zamieszkania w getcie warszawskim, Lilianę zaciągnięto do niewolniczej pracy w fabryce Toebbensa. W kwietniu 1943 r. jej rodzina już nie żyła, a ogarnięte powstaniem getto płonęło. Liliana ukrywała się w fabryce, aż 8 maja Niemcy przyszli po nią i innych pracowników. Rozwścieczona Liliana chwyciła wówczas nożyce, ale zanim zdążyła cokolwiek zrobić, jeden z Niemców uderzył ją w głowę kolbą strzelby. Dziewczyna uniosła ramię, żeby się ochronić, ale uderzył ją jeszcze kilka razy, aż zemdlała. Kiedy ocknęła się następnego dnia, była w ciemnym, zatłoczonym wagonie bydlęcym.

Liliana przeżyła roboty przymusowe w obozach na Majdanku i w Skarżysku-Kamiennej; odzyskała wolność w Częstochowie 18 stycznia 1945 r. W 1950 r. wyemigrowała do Ameryki.

Thank you for supporting our work

We would like to thank The Crown and Goodman Family and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.