Προσωπική ιστορία

Joseph Stanley Wardzala

Ο Joseph και η οικογένειά του ήταν Ρωμαιοκαθολικοί. Όταν η Γερμανία εισέβαλε στην Πολωνία το 1939, ξεκίνησαν συλλήψεις Πολωνών για καταναγκαστική εργασία στη Γερμανία. Ο Joseph διέφυγε τη σύλληψη δύο φορές, αλλά την τρίτη φορά, το 1941, μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο αναγκαστικής εργασίας στο Ανόβερο της Γερμανίας. Για πάνω από τέσσερα χρόνια ήταν αναγκασμένος να εργάζεται για την κατασκευή τσιμεντένιων καταφυγίων για αεροπορικές επιδρομές. Κατά την απελευθέρωση από τις δυνάμεις των ΗΠΑ το 1945, το στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας μετατράπηκε σε καταυλισμό εκτοπισμένων. Ο Joseph παρέμεινε εκεί μέχρι που εξασφάλισε βίζα εισόδου στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1950.

Καταγραφή

Όταν δουλεύαμε, ήταν τόσοι πολλοί άνθρωποι, ήταν Πολωνοί και άλλες υπηκοότητες: Ιταλοί, Γάλλοι, και ... δεν μιλάγαμε πολύ γιατί, ε, οι Γερμανοί ήταν σαν αφεντικά και φύλακες, ήταν λίγοι φύλακες με, ε, με όπλο [έτσι] ώστε να, να μην μπορείς να διαφύγεις, και, ε, απλά, δεν μπορούμε να μιλάμε πολύ. Αν, αν μιλούσες αμέσως σε έβλεπαν και σε χτυπούσαν, κι έτσι εμείς, απλά έπρεπε να, εε, να δουλεύουμε. Απλά, μιλάμε ο ένας στον άλλο πολύ, ε, χαμηλά. Εμείς..., τους μιλούσαμε, εμείς οι Πολωνοί, ναι, αλλά δεν άκουγαν, όχι οι Γερμανοί δεν άκουγαν. Και πάντα, ε, μας παρακολουθούσαν εάν κάνουμε καλή δουλειά και, αν έκανες κάτι λάθος, τότε, ε, σε χτυπάγανε πολύ άσχημα με το φτυάρι ή με το τουφέκι. Αν, κάποια στιγμή, ε, μια μέρα έπρεπε να φέρω τσιμέντο από, εε, ένα τρένο, οι, οι δύο τύποι το παίρνανε, ένα σακί τσιμέντο και το βάζανε στον ώμο σου και εσύ πήγαινες να το βάλεις στην αποθήκη. Έπρεπε να τρέχεις. Εε, όταν έβρεχε, γινόταν χάος. Έπειτα, αν το σακί το τσιμέντο σκιζόταν, τότε σε έδερναν, οπότε ... δεν ήταν δικό σου το λάθος, αλλά έπρεπε να είσαι προσεκτικός, ήταν λοιπόν πολύ αυστηροί σχετικά με το σαμποτάζ. Δεν μπορούσαμε να κάνουμε σαμποτάζ στη Γερμανία, επειδή, εε, ακόμη και αν προσπαθούσες, θα το πλήρωνες με τη ζωή σου.


  • US Holocaust Memorial Museum Collection
Προβολή αρχειακού υλικού

Thank you for supporting our work

We would like to thank The Crown and Goodman Family and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.