جنگ جهانی دوم در اقیانوس آرام

جنگ جهانی دوم (۱۹۴۵-۱۹۳۹) عمدتاً در دو جبهه‌ی اصلی رخ داد: جبهه‌ی اقیانوس آرام و جبهه‌ی اروپا. جبهه‌ی اقیانوس آرام شامل ژاپن، چین و چندین جزیره در سراسر اقیانوس آرام و آسیا بود. جبهه‌ی اروپا شامل قاره‌ی اروپا و همچنین مناطقی در شمال آفریقا و اتحاد جماهیر شوروی می‌شد.

اگرچه این جبهه‌ها از نظر جغرافیایی از یکدیگر جدا بودند، اما جنگ‌ها در این دو عرصه به طور جدایی‌ناپذیری به یکدیگر پیوند خورده بودند، به ویژه پس از حمله‌ی ژاپن به پرل هاربر در دسامبر ۱۹۴۱ که ایالات متحده‌، کشوری با سیاست انزواگرایانه را به جنگ کشاند. این رخداد، ژاپن و آلمان را بر آن داشت تا بار دیگر به اتحادی که در سال‌های پیش از جنگ جهانی دوم شکل گرفته بود، پایبند بمانند.

جنگ جهانی دوم در اقیانوس آرام، یک درگیری به غایت خشن و ویرانگر بود که تلفات و ویرانی‌های عظیمی برای هر دو قدرت متفقین و متحدین به همراه داشت. در نهایت، استفاده‌ی ایالات متحده از بمب‌های اتمی در هیروشیما و ناگازاکی در اوت ۱۹۴۵، به پایان جنگ جهانی دوم انجامید و اما پیامدهای ویرانگری برای جمعیت غیرنظامی ژاپن برجا گذاشت.

گسترش قلمروی ژاپن: دهه‌ی ۱۹۳۰

تا اوایل دهه‌ی ۱۹۳۰، امپراتوری ژاپن سال‌ها بود که با رکود اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کرد و دسترسی به مواد خام برای تولید داخلی نداشت. این کشور امیدوار بود با به دست گرفتن کنترل سرزمین‌های حاشیه‌ی اقیانوس آرام، امنیت اقتصادی خود را تأمین کند. این سرزمین‌ها می‌توانستند دسترسی ژاپن به نفت، لاستیک و سایر کالاها را فراهم کنند. ایالات متحده، بریتانیا، اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری چین موانع مهمی در برابر گسترش ژاپن محسوب می‌شدند.

امپراتوری ژاپن تمرکز خود را بر قلمرو جمهوری چین معطوف کرد. در این زمان، چین کشوری ملی‌گرا و ضد کمونیست تحت رهبری چیانگ کای‌شک (۱۹۷۵-۱۸۸۷)  بود.^۱ ژاپن در سال ۱۹۳۱ به استان منچوری چین حمله کرد و در سال بعد، این سرزمین اشغال شده را با نام مانچوکوئو (۱۹۴۵-۱۹۳۲)، به یک دولت دست‌نشانده تبدیل کرد. ^۲ اگرچه مانچوکوئو ظاهراً یک دولت مستقل بود، اما تحت نفوذ ژاپن قرار داشت. ژاپن امیدوار بود از این سرزمین به عنوان پایگاهی برای گسترش بیشتر خود در اقیانوس آرام استفاده کند.

جامعه ملل در واکنش به تهاجم ژاپن به منچوری تحقیقی را آغاز کرد. جامعه‌ملل، یک سازمان بین‌المللی بود که پس از جنگ جهانی اول (۱۹۱۸-۱۹۱۴) با هدف حفاظت از حاکمیت ارضی کشورها و جلوگیری از جنگ‌های آینده تأسیس شده بود. باوجود آن‌که رهبران ایالات متحده در تشکیل جامعه ملل نقش فعال داشتند، اما ایالات متحده هرگز به عضویت آن در نیامد. جامعه ملل به این نتیجه رسید که ژاپن بدون اعلام جنگ، بخش بزرگی از خاک چین را به زور تصرف و اشغال کرده است. این نهاد، ژاپن را محکوم کرد و از رهبران ژاپن خواست تا نیروهای خود را از سرزمین‌های اشغالی خارج کنند.

در پاسخ، ژاپن در مارس ۱۹۳۳ از جامعه ملل خارج شد. در اکتبر ۱۹۳۳، آلمان نیز تحت رهبری صدراعظم آدولف هیتلر از جامعه ملل کناره‌گیری کرد. خروج این دو کشور نشان‌دهنده‌ی شکست تلاش‌های پس از جنگ جهانی اول برای ترویج صلح از طریق همکاری‌های بین‌المللی بود.

ژاپن در جنگ با چین

ژاپن پس از حمله به منچوری، به گسترش امپراتوری خود ادامه داد و کنترل چندین سرزمین متعلق به چین را به دست گرفت. تنش‌ها بین ژاپن و چین در این دوره به طور فزاینده‌ای افزایش یافت و در نهایت به بروز یک جنگ تمام عیار انجامید.

جنگ دوم چین و ژاپن در ژوئیه‌ی  ۱۹۳۷ با ورود نیروهای ژاپن به نایجینگ، پایتخت چین آغاز شد. با استقرار ژاپن در این شهر، مجموعه‌ای از جنایات بیرحمانه‌ی جنگی به وقوع پیوست. شناخته‌شده‌ترین این جنایات، قتل‌عام نانجینگ (یا تجاوز به نانجینگ) بود که از دسامبر همان سال آغاز شد. در جریان این کشتار، روستاها به کلی ویران شدند، ده‌ها هزار زن مورد تجاوز و شکنجه قرار گرفتند و شمار قربانیان به صدها هزار نفر رسید. یورش ژاپن به نانجینگ از دسامبر ۱۹۳۷ تا فوریه‌ی ۱۹۳۸ ادامه یافت. این موج از خشونت، پایتخت چین را به نابودی کشاند و در پی آن، ژاپن دولت دست‌نشانده‌ای را در این شهر مستقر ساخت که تا پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵، بر سر کار ماند.

اتحاد ژاپن با آلمان و ایتالیا

با تشدید درگیری با چین، این کشور با آلمان نازی و ایتالیای فاشیست متحد شد. در نوامبر ۱۹۳۶، ژاپن و آلمان پیمان ضد کمینترن را امضا کردند که به تشکیل اتحادی علیه اتحاد جماهیر شوروی انجامید. آدولف هیتلر، صدراعظم آلمان، تا حدودی از این اتحاد استقبال کرد زیرا کمونیسم را دشمن مشترک آلمان و ژاپن تلقی می‌کرد. این پیمان به هیتلر امکان داد تا آلمان نازی را به عنوان رهبر مبارزه با کمونیسم جهانی معرفی کند، کمونیسمی که هیتلر به دروغ مدعی بود که توسط یهودیان کنترل می‌شود. ایتالیا در سال ۱۹۳۷ به پیمان ضد کمینترن پیوست.

در حالی‌که جنگ بین چین و ژاپن وارد سومین سال خود می‌شد، خطر جنگ در اروپا افزایش یافت. در ۱ سپتامبر ۱۹۳۹، آلمان به لهستان حمله کرد و بریتانیا و فرانسه خیلی زود علیه آلمان اعلام جنگ کردند. با این حال، ایالات متحده منزوی و بی‌طرف باقی ماند.

در ۲۷ سپتامبر ۱۹۴۰، اندکی بیش از یک سال پس از آغاز جنگ در اروپا، ژاپن پیمان سه‌جانبه را با آلمان و ایتالیا امضا کرد. بر اساس این پیمان، ژاپن "رهبری آلمان و ایتالیا را درایجاد نظم نوین در اروپا" به رسمیت شناخت و در مقابل، آلمان و ایتالیا نیز حق ژاپن برای برقراری نظم نوین در "شرق آسیای کبیر" را به رسمیت شناختند. این پیمان، اتحاد رسمی میان سه کشور را که بعد‌ها با نام نیروهای "متحدین (محور)" شهرت یافتند، تثبیت کرد.در نهایت،  پنج کشور دیگر (بلغارستان، کرواسی، مجارستان، رومانی و اسلواکی) نیز به این پیمان پیوستند.

ارتش ژاپن در این دوره به سرعت گسترش یافت به گونه‌ای که شمار نیروهای ارتش این کشوردر طول سال‌های ۱۹۳۷ تا ۱۹۴۱ بیش از دو برابر شد. تا سال ۱۹۴۱، نیروی دریایی ژاپن در اقیانوس آرام از نظر توان رزمی از مجموع ناوگان‌های بریتانیا و آمریکا پیشی گرفت.

ایالات متحده پاسخ می‌دهد

تجاوز ارضی ژاپن، موج گسترده‌ای از واکنش‌های منفی را در ایالات متحده برانگیخت. فرانکلین دی. روزولت، رئیس جمهور آمریکا، نگران بود که پیشروی ارضی ژاپن فراتر از چین ادامه یابد و منجر به حمله به هنگ‌کنگ، آسیای جنوب شرقی و فیلیپین، که در آن زمان قلمرو ایالات متحده بود، شود.

اگرچه جامعه ملل اقدامات ژاپن در چین را محکوم کرد، اما تلاش‌های دیپلماتیک نتوانستند به توقف درگیری‌ها بینجامد. روزولت، در دسامبر ۱۹۳۷، پس از حمله و غرق کردن چندین کشتی آمریکایی و بریتانیایی، از جمله قایق گشتی یو‌اس‌اس پَنی Panay، به طور جدی به اینجاد محاصره‌ی دریایی مشترک انگلیس و آمریکا علیه ژاپن اندیشید. با این حال، احساسات انزواطلبانه‌ی آمریکایی دردهه‌ی ۱۹۳۰ بسیار قوی بود و روزولت تمایلی نداشت که چنین القا شود که قصد دارد کشور را وارد درگیری‌های خارجی شود.

ایالات متحده در پی مهار تجاوز ژاپن و وادار کردن ژاپن به عقب‌نشینی از منچوری و چین بود. در سال ۱۹۴۰، ایالات متحده صادرات به ژاپن را محدود کرد و در سال ۱۹۴۱، تحریم‌های اقتصادی علیه ژاپن وضع کرد در نتیجه، ژاپن با کمبود شدید نفت و سایر منابع طبیعی مواجه شد. این کمبودها همراه با جاه‌طلبی برای گسترش امپراتوری، ژاپن را به سوی حمله به سرزمین‌های ایالات متحده و بریتانیا در اقیانوس آرام سوق داد. سرزمین‌های ایالات متحده در آن زمان شامل ساموآی آمریکا، گوام، هاوایی، فیلیپین و جزیره ویک بود. قلمروهای بریتانیا شامل برمه (میانمار کنونی)، هنگ‌کنگ، مالایا (مالزی کنونی) و سنگاپور می‌شد.

حمله‌ی امپراتوری ژاپن به پرل هاربر و ورود ایالات متحده به جنگ جهانی دوم

امپراتوری ژاپن در ۷ دسامبر ۱۹۴۱ با یک حمله‌‌ی غافلگیرکننده به ناوگان اقیانوس آرام ایالات متحده در پرل هاربر، هاوایی، یورش برد. این حمله، آسیب جدی به ناوگان آمریکایی وارد کرد و تلفات انسانی سنگینی بر جای گذاشت.

این حمله‌ی غافلگیرکننده به پرل هاربر، نقطه‌ی عطف مهمی در جنگ جهانی دوم بود. یک روز بعد، در ۸ دسامبر ۱۹۴۱، ایالات متحده علیه ژاپن اعلام جنگ کرد. در ۱۱ دسامبر آلمان نیز با استناد به مفاد پیمان سه‌جانبه ۱۹۴۰، به ایالات متحده اعلان جنگ نمود و به این ترتیب، ایالات متحده وارد جنگ در هر دو جبهه‌‌ی اقیانوس آرام و اروپا شد.

پس از حمله به پرل هاربر، ژاپن یک سری پیروزی‌های نظامی دست یافت. در دسامبر ۱۹۴۱، گوام، جزیره ویک و هنگ‌کنگ به تصرف نیروهای ژاپنی‌ درآمدند. در ادامه، در نیمه‌ی نخست سال ۱۹۴۲ فیلیپین، برمه، هند شرقی هلند (اندونزی امروزی)، مالایا و سنگاپور نیز سقوط کردند. نیروهای ژاپنی همچنین به تایلند بی‌طرف نیز حمله کردند و رهبران این کشور را تحت فشار قرار دادند تا علیه ایالات متحده و بریتانیای کبیر اعلام جنگ کنند. سرانجام، اواسط سال ۱۹۴۲، نیروهای استرالیایی و نیوزیلندی در گینه نو و نیروهای بریتانیایی در هند، پیشروی ژاپنی‌ها را متوقف کنند.

نبرد میدوِیMidway: نقطه‌ی عطفی در اقیانوس آرام

نقطه‌ی عطف جنگ در اقیانوس آرام با پیروزی نیروی دریایی آمریکا در نبرد میدوی (۴ تا ۷ ژوئن ۱۹۴۲) شکل گرفت. تا پیش از تابستان ۱۹۴۲، ژاپن به طور پیوسته در اقیانوس آرام پیشروی می‌کرد و به تدریج به سواحل غربی ایالات متحده نزدیک‌تر می‌شد. با این حال، پیش از آغاز این نبرد، دستگاه‌های اطلاعات آمریکا موفق به رمز‌گشایی از کدهای دریایی ژاپن شده بودند و این امر به نیروهای آمریکایی امکان داد تا برای حمله آماده شوند.

در نبرد میدوی، تلفات و خسارات مادی ژاپن به مراتب سنگین‌تر از تلفات ایالات متحده بود. در جریان این نبرد، حدود ۳۰۰۰ ملوان و خلبان ژاپنی کشته شدند، در حالی که شمار کشته‌شدگان آمریکایی شامل ملوانان، تفنگداران دریایی و خلبانان، از ۳۵۰ نفر فراتر نرفت. پیروزی ایالات متحده در نبرد میدوی، موازنه‌ی قوا را در اقیانوس آرام تغییر داد.

جنگ جهانی دوم در اقیانوس آرام - عکس‌ها در اوت ۱۹۴۲، نیروهای آمریکایی به ژاپنی‌ها در جزایر سلیمان حمله کردند. عملیاتی که سرانجام، در فوریه ۱۹۴۳، منجر به عقب‌نشینی نیروهای ژاپنی از جزیره گوادال‌کانال شد. پس از آن، نیروهای متفقین به تدریج برتری دریایی و هوایی را در اقیانوس آرام به دست آوردند. آنها با پیشروی از جزیره‌ای به جزیره‌ی دیگر متحمل تلفات قابل توجهی شدند. با این وجود، ژاپن توانست با موفقیت، تا سال ۱۹۴۵ مواضع خود را در سرزمین اصلی چین حفظ کند.

در اکتبر ۱۹۴۴، نیروهای آمریکایی عملیات بازپس‌گیری فیلیپین ازاشغال نیروهای ژاپنی را آغاز کردند. در همان سال، نیروی هوایی ارتش ایالات متحده یک کارزار بمباران راهبردی گسترده، علیه ژاپن به اجرا گذاشت و در همان‌زمان، نیروهای بریتانیایی موفق شدند برمه را دوباره تصرف کنند.

در اوایل سال ۱۹۴۵، ایالات متحده به دو جزیره‌ی راهبردی مهم، ایوو جیما (در فوریه) و اوکیناوا (در آوریل) یورش برد. در جریان این تهاجمات، نیروهای آمریکایی تلفات سنگینی متحمل شدند و با حملات هوایی کامی‌کازه (انتحاری) ژاپنی‌ها مواجه شدند. با این حال، آنها در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۵ اوکیناوا را به تصرف خود درآوردند.

شش هفته پیش از آن، در ۸ مه ۱۹۴۵، نیروهای متفقین، از جمله میلیون‌ها سرباز آمریکایی، آلمان نازی و هم‌پیمانان آن در جبهه‌ی محور را شکست دادند. این پیروزی به جنگ جهانی دوم در اروپا و پایان هولوکاست انجامید.

بمب اتم و پایان جنگ در اقیانوس آرام

در ۶ اوت ۱۹۴۵، نیروی هوایی ارتش ایالات متحده، بمب اتمی بر روی شهر هیروشیما در ژاپن انداخت. انفجار اولیه منجر به کشته شدن ده‌ها هزار نفر شد. شمار بیشتری نیز بعدها بر اثر قرار گرفتن در معرض تشعشعات رادیو اکتیو جان باختند. سه روز بعد، ایالات متحده دومین بمب اتمی را بر روی شهر ناگازاکی ژاپن انداخت.برآوردها متفاوت است، اما بین ۱۱۰,۰۰۰ تا ۲۱۰,۰۰۰ غیرنظامی در نتیجه‌ی این دو انفجار جان خود را از دست دادند.

در ۸ اوت، اتحاد جماهیر شوروی به ژاپن اعلام جنگ کرد و به منچوری تحت اشغال ژاپن یورش برد.


ژاپن در ۱۴ اوت ۱۹۴۵، موافقت خود را با تسلیم اعلام کرد و پس از آن، نیروهای آمریکایی این کشور را اشغال کردند. ژاپن رسمأ در ۲ سپتامبر ۱۹۴۵به ایالات متحده، بریتانیای کبیر و اتحاد جماهیر شوروی تسلیم شد.

آمار کشته‌شدگان در طول جنگ در اقیانوس آرام

آمار تلفات در جریان جنگ جهانی دوم در اقیانوس آرام گسترده بود وشامل هر دو گروه سربازان و غیرنظامیان می‌شد.

تلفات ژاپن در طول جنگ جهانی دوم تا سه میلیون نفر برآورد می‌شود که تقریباً دو میلیون نفر ازآنان نظامی بودند. در چین، شمار قربانیان جنگ تا بیست میلیون تخمین زده می‌شود که بین سه تا چهار میلیون نفر از آنان نظامی بودند.در جبهه‌ی اقیانوس آرام، بیش از ۲۵۰ هزار آمریکایی زخمی شدند و بیش از ۱۰۰,۰۰۰ نفر از اعضای نیروهای مسلح ایالات متحده در نبرد با امپراتوری ژاپن جان خود را از دست دادند.

تاریخ‌ها و رویدادهای کلیدی در طول جنگ جهانی دوم در جبهه‌ی اقیانوس آرام

سپتامبر ۱۹۳۱: ژاپن به استان منچوری چین حمله می‌کند.

مارس ۱۹۳۳: ژاپن از جامعه ملل خارج می‌شود.

اکتبر ۱۹۳۳: آلمان از جامعه ملل خارج می‌شود.

نوامبر ۱۹۳۶: ژاپن و آلمان پیمان ضد کمینترن را امضا می‌کنند و اتحادی علیه اتحاد جماهیر شوروی شکل می‌گیرد.

ژوئیه ۱۹۳۷: جنگ دوم ژاپن و چین با حمله‌ی ژاپن به پایتخت چین، نانجینگ آغاز می‌شود.

نوامبر ۱۹۳۷: ایتالیا به "پیمان ضد کمینترن" می‌پیوندد.

دسامبر ۱۹۳۷: حمله‌ی ژاپن به پایتخت چین، نانجینگ آغاز می‌شود. این جنایات تا مارس ۱۹۳۸ ادامه می‌یابد.

۱۲ دسامبر ۱۹۳۷: هواپیماهای ژاپنی به چندین کشتی آمریکایی و بریتانیایی، از جمله قایق گشتی Panay نیروی دریایی ایالات متحده، حمله و آنها را غرق می‌کنند.

۱ سپتامبر ۱۹۳۹: آلمان به لهستان حمله می‌کند.

۳ سپتامبر ۱۹۳۹: فرانسه و بریتانیای کبیر به آلمان اعلان جنگ می‌کنند. فرانکلین دی. روزولت، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام می‌کند که ایالات متحده « بی‌طرف خواهد ماند.»

۲۷ سپتامبر ۱۹۴۰: ژاپن پیمان سه جانبه را با آلمان و ایتالیا امضا می‌کند.

۱۹۴۰ – ۱۹۴۱: ایالات متحده صادرات به ژاپن را محدود و در نهایت تحریم‌های اقتصادی اعمال می‌کند.

۷ دسامبر ۱۹۴۱: امپراتوری ژاپن با یک حمله‌‌ی غافلگیرکننده به ناوگان اقیانوس آرام ایالات متحده در پرل هاربر، هاوایی، یورش می‌برد.ژاپنی‌ها همچنین به چندین قلمرو دیگر ایالات متحده و بریتانیا در اقیانوس آرام حمله می‌کنند.

۸ دسامبر ۱۹۴۱: ایالات متحده علیه ژاپن اعلان جنگ می‌کند.

۱۱ دسامبر ۱۹۴۱: آلمان با استناد به مفاد پیمان سه‌جانبه ۱۹۴۰، علیه ایالات متحده اعلان جنگ می‌کند.

دسامبر ۱۹۴۱: گوام، جزیره‌ی ویک و هنگ‌کنگ به تصرف ژاپنی‌ها درمی‌آید.

ژانویه - مه ۱۹۴۲: مالایا، سنگاپور، هند شرقی هلند (اندونزی)، فیلیپین و برمه به تصرف ژاپن درمی‌آید.

۴ تا ۷ ژوئن ۱۹۴۲: پیروزی نیروی دریایی ایالات متحده در نبرد میدوی، مسیر جنگ در اقیانوس آرام را تغییر می‌دهد.

اوت ۱۹۴۲: نیروهای آمریکایی به ژاپنی‌ها در جزایر سلیمان حمله می‌کنند.

فوریه ۱۹۴۳: نیروهای ژاپنی از جزیره گوادال‌کانال عقب‌نشینی می‌کنند.

اکتبر ۱۹۴۴: نیروهای آمریکایی، عملیات بازپس‌گیری فیلیپین از نیروهای ژاپن را آغاز می‌کنند.

اوایل ۱۹۴۵: نیروهای آمریکایی به جزایر ایووجیما (فوریه) و اوکیناوا (آوریل) حمله می‌کنند.

۸ مه ۱۹۴۵: روز پیروزی در اروپا. آلمان نازی بدون قید و شرط تسلیم می‌شود.

۲۲ ژوئن ۱۹۴۵: نیروهای آمریکایی اوکیناوا را تصرف می‌کنند.

۶ اوت ۱۹۴۵: نیروی هوایی ارتش ایالات متحده بمب اتمی را بر شهر هیروشیما در ژاپن می‌افکند.

۸ اوت ۱۹۴۵:  اتحاد جماهیر شوروی به ژاپن اعلان جنگ می‌کند و به منچوری تحت‌اشغال حمله می‌کند.

۹ اوت ۱۹۴۵: ایالات متحده بمب اتمی را بر شهر ژاپنی ناگازاکی می‌اندازد.

۱۴اوت ۱۹۴۵: ژاپن موافقت خود را با تسلیم اعلام می‌کند و نیروهای آمریکایی کشور را اشغال می‌کنند.

۲ سپتامبر ۱۹۴۵: ژاپن رسماً تسلیم ایالات متحده، بریتانیای کبیر و اتحاد جماهیر شوروی می‌شود. جنگ جهانی دوم در اقیانوس آرام پایان می‌یابد.