<p>Poles walk among the ruins of besieged Warsaw.</p>
<p>This photograph documenting war destruction was taken by Julien Bryan  (1899-1974), a documentary filmmaker who filmed and photographed the everyday life and culture of individuals and communities in various countries around the globe.</p>

Polonya’nın işgali, Güz 1939

Alman birlikleri, 1 Eylül 1939’da Polonya’yı işgal ederek II. Dünya Savaşı’nı başlattı. Almanların saldırısına yanıt olarak Büyük Britanya ve Fransa, Nazi Almanyası’na savaş ilan etti.

Önemli gerçekler

  • 1

    Nazi Almanyası, Polonya’ya karşı ezici bir askerî üstünlüğe sahipti. Polonya’ya yapılan saldırı, Almanya’nın hava gücünü ve zırhını yeni bir tür mobil savaşta birleştirebildiğini gösterdi.

  • 2

    17 Eylül 1939’da Sovyetler Birliği, Polonya’nın doğusunu işgal ederek Polonya’nın kaderini belirledi. Son operasyonel Polonya birimi, 6 Ekim’de teslim oldu.

  • 3

    Polonya’nın Ekim 1939’un başındaki yenilgisinden sonra Nazi Almanyası ve Sovyetler Birliği, ülkeyi Alman‑Sovyet Saldırmazlık Paktı’ndaki gizli bir maddeye göre ayırdı.

Hitler’in Polonya ile Saldırmazlık Paktı

Almanlar Şansölye olarak yemin etmesinin ardından Hotel Kaiserhof'tan ayrılırken Adolf Hitler diye alkış tutuyor.

Adolf Hitler’in iktidara geldikten sonra ilk büyük dış politika girişimlerinden biri, Ocak 1934’te Polonya ile saldırmazlık paktı imzalamaktı. Bu hamle, Hitler’i destekleyen ancak Polonya’nın Versay Antlaşması ile eski Alman vilayetleri olan Batı Prusya, Poznan ve Yukarı Silezya’yı almasına kızgın birçok Alman tarafından hoş karşılanmıyordu. Ancak Hitler, Almanya’nın yeniden silahlanma şansı elde etmesinden önce Almanya’ya karşı oluşabilecek bir Fransız-Polonya askerî ittifakı olasılığını ortadan kaldırmak için saldırmazlık paktı istedi.

Avrupa’da Yatışma

1930’ların ortalarında ve sonlarında, Fransa ve özellikle İngiltere, İngiltere başbakanı Neville Chamberlain ile yakından ilişkili bir politika olan dış yatıştırma politikası izledi. Bu politikanın amacı, Alman talepleri için sınırlı tavizler vererek Avrupa’da barışı korumaktı. İngiltere’de kamuoyu, Versay Antlaşması’nın bölgesel ve askerî hükümlerinde bazı revizyonları destekleme eğilimindeydi. Dahası ne İngiltere, ne de Fransa, 1938’de Nazi Almanyası’na karşı savaşmak için askerî açıdan hazırlıklı değildi.

Britanya ve Fransa, Almanya’nın yeniden silahlanmasına (1935–1937), Rhineland’ın yeniden askerîleştirilmesine (1936) ve Avusturya’nın Alman topraklarına katılmasına özünde razı oldu (Mart 1938). Eylül 1938’de “Sudetenland” olarak bilinen Çek sınır bölgelerini Münih Konferansı’nda Almanya’ya devretmeyi kabul ettikten sonra İngiliz ve Fransız liderleri, Almanya’nın o bölgeleri topraklarına katma talebine boyun eğmesi için Fransa’nın müttefiki Çekoslovakya’ya baskı yaptı. Çekoslovakya’nın küçülmüş topraklarının bütünlüğünün korunmasına dair verilmiş İngiliz ve Fransız garantilerine karşın Almanlar, Mart 1939’da Münih antlaşmasını ihlal ederek Çekoslovakya’yı böldü. Britanya ve Fransa, Polonya’nın toprak bütünlüğünü garanti altına almak suretiyle karşılık verdi. Hitler, Sovyetler Birliği’yle bir saldırmazlık paktı görüşmelerine başladı. Ağustos 1939 Alman-Sovyet Paktı—ki Polonya’nın bu iki güç arasında paylaşılacağını gizlice ifade ediyordu—bir Sovyet müdahalesi korkusu olmaksızın Almanya’nın Polonya’ya saldırmasına imkan sağladı.

Polonya’nın İstilası ve Bölünmesi

Almanya’nın Polonya’yı ilhakı, Eylül 1939

Almanya, 1 Eylül 1939’da Polonya’yı işgal etti. Eylemi haklı göstermek için Nazi propagandacıları, Polonya’nın müttefikleri Büyük Britanya ve Fransa ile birlikte Almanya’yı kuşatıp parçalamayı planladığı ve Polonyalıların etnik Almanlara zulmettiği yönündeki sahte iddiasını öne sürdü. SS, Alman ordusuyla gizlice anlaşarak bir Alman radyo istasyonuna sahte bir Polonya saldırısı düzenledi. Hitler daha sonra bu eylemi Polonya’ya karşı “misilleme” kampanyası başlatmak için kullandı.

Polonya, geç harekete geçti ve siyasi gerekçeler nedeniyle ordu, dezavantajlı bir konuşlandırmaya zorlandı. Polonyalılar, sayıca da oldukça azdı. İnatla savaşmaya ve Almanlara ciddi kayıplar yaşatmalarına karşın Polonya ordusu, birkaç hafta içinde yenildi. 2.000’den fazla tank ve 1.000’den fazla uçağı olan Alman birlikleri, kuzeyde Doğu Prusya ve Almanya’dan, güneyde Silezya ve Slovakya’dan, sınır boyunca Polonya savunma hatlarını kırdı ve devasa bir kuşatma saldırısıyla Varşova’ya ilerledi. Ağır bombardıman ve ateşin ardından Varşova, 27 Eylül 1939’da Almanlara teslim oldu. İngiltere ve Fransa, Polonya sınırını garanti altına alarak 3 Eylül 1939’da Almanya’ya karşı savaş ilan etti. Sovyetler Birliği, 17 Eylül 1939’da Polonya’nın doğusunu işgal etti. Son direniş, 6 Ekim’de sona erdi. Alman ve Sovyet işgali altındaki Polonya’yı bölen sınır çizgisi, Bug Nehri üzerindeydi.

Almanya'nın Polonya'yı işgali

İşgal

Ekim 1939’da Almanya, Almanya’nın doğu sınırı boyunca eski Polonya bölgeleri olan Batı Prusya, Poznan, Yukarı Silezya ve eski Danzig Serbest Şehri’ni doğrudan ilhak etti. Alman işgali altındaki Polonya’nın (Varşova, Krakow, Radom ve Lublin şehirleri dâhil) geri kalanı, sivil bir vali olan Nazi Partisi avukatı Hans Frank altında sözde Generalgouvernement (Genel Hükümet) olarak düzenlendi.

Nazi Almanyası, Haziran 1941’de Sovyetler Birliği’ni işgal ettiğinde Polonya’nın geri kalanını işgal etti. Polonya, Ocak 1945’e kadar Alman işgali altında kaldı.

İlave Okuma

Rossino, Alexander B. Hitler Strikes Poland: Blitzkrieg, Ideology, and Atrocity. Lawrence: University Press of Kansas, 2003.

Zaloga, Steve. Poland 1939: The Birth of Blitzkrieg. Westport, CT: Praeger, 2004.

Record, Jeffrey. The Specter of Munich: Reconsidering the Lessons of Appeasing Hitler. Washington, DC: Potomac Books, 2007.

Thank you for supporting our work

We would like to thank The Crown and Goodman Family and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.