Tanikliklar

Agnes Mandl Adachi

Agnes Fransızca eğitimi almak için 1939'da İsviçre'de bulunuyordu. 1940'da Budapeşte'ye döndü. Almanların 1944'te Macaristan'ı işgal etmesinin ardından, Agnes'e İsviçre Büyükelçiliği'nde sığınma hakkı verildi. Güvenli geçişlerin (Schutzpaesse) dağıtılması konusu da dahil olmak üzere, İsveçli diplomat Raoul Wallenberg'in Budapeşte'deki Yahudileri kurtarma çabalarına yardım etti. Sovyetler Budapeşte'ye girdiğinde Agnes Romanya'ya gitmeye karar verdi. Savaşın ardından ise, Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmeden önce İsveç ve Avustralya'ya gitti.

Deşifre Edilmiş Metin

Budapeşte iki şehirdir aslında. Sözde Mavi Tuna—ki benim için Kırmızı Tuna'dır. Ama Macar Naziler üç Tuna'nın yakınından üç kişiyi aldı, birbirine bağladı. Ortadaki kişiyi vurdu. Böylece diğerleri de suya düşecekti. Eğer bir hareket görürlerse, öldüklerinden emin olmak için tekrar ateş ediyorlardı. Çoğu insan kendi başlarına bir şekilde kurtulmayı başardı. Ama söylediğim gibi hava çok soğuktu. Tuna da donmuştu, üzerinde büyük buz parçacıkları vardı. Raoul üçüncü gece eve geldi. Havada ay ya da yıldızlar yoktu. Yalnızca soğuk ve karanlıktı. Yalnızca erkeklerle ve Kızıl Haç'takilerle konuşurdu ve ilk defa bize dönerek “Aranızdan kaç kişi yüzme biliyor?" diye sordu. Ben çok konuşurdum, el kaldırıp “Okuldaki en iyi yüzücüydüm” dedim. “Hadi bakalım” dedi. Kutup ayıları gibi giyinmiştim. Şapka ve eldiven takıyordum. Diğer tarafa geçtiğimizde, Macarlar insanları bağlayıp öldürmekle o kadar meşguldü ki geldiğimizi bile duymadılar. Sol tarafta durduk. Arabalarda bekleyen doktor ve hemşireler vardı. Bizi yukarı çekebilecek kişilerdi. Dördümüz, üç erkek bir de ben zıpladık ve buz parçacıkları sayesinde ipler asılı kaldı. İnsanları kurtarabildik. Yalnızca 50 kişiyi kurtardık. Zaten donduğumuz için daha fazla devam edemedik. Ama Raoul Wallenberg olmasaydı bir kişiyi bile kurtaramazdık.


Etiketler


  • US Holocaust Memorial Museum Collection
Arşivsel detayları görüntüle

Paylaş

Thank you for supporting our work

We would like to thank The Crown and Goodman Family and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.