Tanikliklar

Alisa (Lisa) Nussbaum Derman

Lisa dindar bir Yahudi bir ailenin üç çocuğundan biriydi. Almanya'nın memleketini 1939'da işgal edilmesinin ardından, Lisa ve ailesi Augustow'a oradan da Slonim'e (Sovyet işgali altındaki Polonya'nın doğusu) taşındı. Alman birlikleri Sovyetler Birliği'nin işgali sırasında, Haziran 1941'de Slonim'i ele geçirdi. Almanlar Slonim'de 1941–1942 arasında açık olan bir getto kurdu. Lisa sonunda Slonim'den kaçarak Grodno'ya, ardından direniş hareketine katıldığı Vilna'ya gitti. Naroch Ormanı'ndaki karargahlarından Almanlarla savaşan bir partizan grubuna katıldı. Sovyet kuvvetleri 1944'te bölgeye girdi. Holokost’tan sağ çıkan 250.000 Yahudinin Doğu Avrupa'dan yaptıkları toplu çıkış hareketi Brihah'ın (“firar”, “kaçış”) hareketinin bir parçası olarak, Lisa ve eşi Aron da Avrupa'dan ayrılmaya çalıştı. Filistin'e giremedikleri için, sonunda Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleştiler.

Deşifre Edilmiş Metin

Bialystok'tan Lublin'e geldik. Lublin'de Aron'un ve kız kardeşinin arkadaşları olan Ha-Shomer ha-Tsa'ir üyesi çok sayıda genç kadın ve erkeklerle buluştuk. Onlarla yola çıktık. Bizlere Yunanlı Yahudi pasaportları verildi ve yolculuğa başladık. Lublin'den Krakow'a, Krakow'dan Çekoslovakya'ya, Bratislavya'ya gittik. Bratislavya'dan Macaristan'a geçtik. Gittiğimiz her yerde Brihah yoldaşları tarafından karşılandık. Avrupa kıtasının her yerinde, bir şekilde insanların kitleler hâlinde, evlerine gittikleri trenleri yolculuklarını ayarlıyorlardı. Yahudiler dışında herkesin gidecek bir yeri vardı. İtalya'ya, Çekoslovakya'ya, Romanya'ya, her yere gidiyorlardı. İnsanlar yolculuk yapıyordu. Trenler ağzına kadar doluydu. Siz tutununca diğerleri kapalı yük vagonlarının ve yolcu vagonunun dışında sarkıyordu. Bilet yoktu. İnsanlar yolculuk yapıyordu. Kızıl Haç da olanakları olduğunu duyurdu. Kızıl Haç tarafından bize mülteci pasaportu verildi. Macaristan'dan Graz'a geldik; Graz'a. Graz'da nehri geçmek zorundaydık. İşgal edilmiş Avrupa'nın batı bölgesine ulaşmak için geçmek zorundaydık. Bunu da Brihah'ın yardımı sayesinde gerçekleştirdik. Bize yol gösterdiler. Bizden önce bir grup nehri geçmeye çalıştı. Bazıları hayatını kaybetti. Geri çekilme ve grubun kalanını Alpler yoluyla göndermeye kadar verdiler. Liderlerin öncülüğüyle Alpler’i geçtik. Treviso'ya geldik. Treviso, İtalya demekti zaten. Yahudi Tugayı'yla Treviso'da buluştuk [Jewish Brigade Group—İngiliz ordusunda Filistinli Yahudilerden oluşan bir birim].


  • US Holocaust Memorial Museum Collection
Arşivsel detayları görüntüle

Thank you for supporting our work

We would like to thank The Crown and Goodman Family and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.