Antysemityzm i Holokaust

Adolf Hitler i członkowie partii nazistowskiej byli antysemitami. Oznacza to, że nienawidzili Żydów. Naziści prezentowali ekstremalną postać antysemityzmu, która opierała się na błędnym przekonaniu, że Żydzi są odrębną, gorszą rasą. Antysemityzm skłonił nazistów do ataków na ludność żydowską i ich ludobójstwa znanego obecnie jako Holokaust. Holokaust (1933–1945) był zorganizowanym prześladowaniem i wymordowaniem  sześciu milionów europejskich Żydów przez rząd nazistowskich Niemiec oraz jego kraje partnerskie i pomocników.

Jednak to nie naziści zapoczątkowali zjawisko antysemityzmu. Uprzedzenia wobec Żydów istniały przez niemal 2000 lat przed Holokaustem. Antysemityzm w Europie przez wieki prowadził do dyskryminacji i przemocy wobec ludności żydowskiej. Na początku XX wieku ludność Niemiec i innych krajów  europejskich powszechnie akceptowała wiele przekonań antysemickich. Ta nienawiść umożliwiła Holokaust. 

Czym jest antysemityzm?

Antysemityzm to nienawiść lub uprzedzenia wobec Żydów. Postawa antysemicka oznacza negatywne lub wrogie nastawienie do Żydów tylko dlatego, że są oni Żydami. Antysemityzm opiera się na stereotypach, kłamstwach, teoriach spiskowych i błędnych przekonaniach na temat Żydów i religii żydowskiej (judaizmu).

Oto najważniejsze fakty na temat antysemityzmu:

1. Antysemityzm istnieje od wieków. Ludzie od tysięcy lat żywią uprzedzenia wobec Żydów i judaizmu. Korzenie antysemityzmu sięgają starożytności i początków chrześcijaństwa. W przeszłości wiele kościołów chrześcijańskich w ramach swoich nauk religijnych szerzyło idee antysemickie, ale większość z nich już tego nie robi.
2. Antysemityzm jest szeroko rozpowszechniony. Uprzedzenia antysemickie występują na całym świecie. Antysemickie idee, nawet jeśli są błędne, są wyznawane przez ludzi różniących się narodowością, pochodzeniem, wyznaniem, czy poglądami politycznymi. 
3. Istnieje wiele różnych uprzedzeń i stereotypów na temat Żydów. Niektóre antysemickie stereotypy opierają się na przekonaniach religijnych. Inne bazują na konkurencji gospodarczej, skrajnym nacjonalizmie lub rasizmie. Idee antysemickie często przedstawiają Żydów jako outsiderów lub niezasymilowanych cudzoziemców.
4. Antysemickie teorie spiskowe często przedstawiają wszystkich Żydów jako niebezpiecznych lub złych. Wiele z nich głosi, że Żydzi mają ogromną władzę nad gospodarką, mediami lub Hollywood. Niektóre twierdzą, że Żydzi pragną sprawować kontrolę nad całym światem lub choćby jego częścią, ale żadne z tych oskarżeń nie jest prawdziwe.
5. Antysemityzmnie zniknął po Holokauście i jest nadal niebezpieczny. Może prowadzić do dyskryminacji ekonomicznej i społecznej oraz wykluczenia. Może również eskalować do masowej przemocy i ludobójstwa.

W jaki sposób dyskryminowano Żydów w Europie przed Holokaustem? 

Przez wieki Żydzi stanowili mniejszość w wielu europejskich królestwach, imperiach i państwach. Postrzegano ich jako outsiderów na kontynencie, który w przeważającej mierze był chrześcijański. Przez większą część historii Europy Żydów spotykała dyskryminacja i krzywda. Traktowano ich inaczej i niesprawiedliwie tylko dlatego, że byli Żydami.

Począwszy od średniowiecza, władze europejskie nakładały na ludność żydowską ograniczenia. Do ich egzekwowania służyły prawa, dekrety i oficjalne zasady. Władze na pzykład:

• Ograniczały liczbę zawodów, które mogli wykonywać Żydzi.
• Ograniczały  miejsca zamieszkania Żydów, na przykład wymagając mieszkania w wydzielonych obszarach miast, zwanych gettami.
• Wypędzały  ludność żydowską z niektórych krajów lub terytoriów.
• Delegalizowały posiadanie ziemi przez Żydów.
• Zmuszały  Żydów do płacenia dodatkowych podatków.
• Nakazywały  Żydom noszenie oznaczeń na odzieży (takich jak żółte łaty  lub żółte gwiazdy Dawida) lub wyraźnie widocznych strojów (takich jak żółte ubrania lub specjalne kapelusze).

W wiekach poprzedzających Holokaust antysemityzm był powszechnym uprzedzeniem w wielu europejskich społeczeństwach. Osoby pochodzenia nieżydowskiego często traktowały Żydów odmiennie. Antysemici lub ich grupy dyskryminowały Żydów poprzez:

• Odmawianie  obsługi ludności żydowskiej w restauracjach, sklepach, hotelach lub innych miejscach prowadzenia działalności.
• Odmawianie  zatrudniania pracowników żydowskich.
• Zakazywanie studentom pochodzenia żydowskiego uczęszczania do niektórych szkół i uczelnie.
• Odmawianie  przyjmowania Żydów do klubów towarzyskich  lub stowarzyszeń zawodowych.
• Twierdzenie, że wszyscy Żydzi wyglądają lub zachowują się tak samo.
• Rzucanie oszczerstw lub opowiadanie dowcipów o Żydach na bazie negatywnych stereotypów. 
• Szerzenie antysemickich kłamstw i teorii spiskowych w prasie i mediach.

Antysemityzm często prowadził do brutalnych ataków na ludność żydowską i zajmowanych przez nią miejsc. Obejmowały  one:

• Dewastowanie żydowskich miejsc kultu (synagog), cmentarzy lub szkół.
• Bicie, atakowanie lub zabijanie osób wyłącznie ze względu na ich żydowskie pochodzenie.  
• Ataki na społeczności żydowskie podczas antyżydowskich zamieszek ( nazywanych również pogromami), które często skutkowały dużą liczbą ofiar śmiertelnych.

Te brutalne działania kontynuowano podczas Holokaustu, gdy naziści i ich współpracownicy wdrażali program mordowania europejskich Żydów.

Z czego wynikała nienawiść Hitlera i nazistów do Żydów?

Adolf Hitler i partia nazistowska  nienawidzili Żydów, czerpiąc z wielowiekowych uprzedzeń wobec ludności żydowskiej.

Jednocześnie naziści promowali również nowszą formę antysemityzmu, zwaną antysemityzmem na tle rasowym. Definiował on Żydów na podstawie rasy, a nie religii. Zdaniem nazistów Żydzi należeli do odrębnej rasy. Według nich „rasa żydowska” była gorsza i stanowiła zagrożenie dla Niemiec. To błędne, wynikające z uprzedzeń przekonanie, było podstawą nazistowskich prześladowań ludności żydowskiej.

Naziści promowali również antysemickie teorie spiskowe. Realizowali oni powszechną antysemicką praktykę niesłusznego obwiniania Żydów za problemy społeczne. Naziści oskarżali Żydów o klęskę Niemiec w I wojnie światowej (1914–1918), komunizm i problemy gospodarcze w Niemczech. Według nich wszyscy Żydzi stanowili zagrożenie dla Niemiec, dlatego też powinni ulec zagładzie.  

W jaki sposób naziści wprowadzili antysemityzm w życie?

Rząd nazistowskich Niemiec dyskryminował ludność żydowską od czasu dojścia Adolfa Hitlera do władzy w 1933 r.  W miarę upływu czasu nazistowska polityka antyżydowska stawała się coraz bardziej radykalna. Podczas II wojny światowej (1939–1945) naziści prześladowali i zamordowali miliony Żydów w całej Europie.

Przez cały okres swoich rządów  naziści i ich pomocnicy na różne sposoby dążyli do izolacji i wykluczenia Żydów. Często stosowali oni długofalowe praktyki antysemickie, jak te  wymienione powyżej. Inne długotrwałe środki podejmowane przez nazistów obejmowały:

• Rozpowszechnianie kłamstw na temat Żydów za pośrednictwem prasy, radia i innych mediów.
• Przyjęcie praw wykluczających Żydów z wykonywania wielu zawodów.
• Odmawianie  Żydom pełni praw obywatelskich w Niemczech. 
• Organizację bojkotu przedsiębiorstw  należących do Żydów.
• Wykluczanie uczniów żydowskich ze szkół.
• Palenie żydowskich domów modlitwy (synagog).
• Konfiskatę  majątku Żydów, w tym ich domów i firm.
• Fizyczne ataki na ludność żydowską.
• Wymaganie od Żydów noszenia specjalnych oznaczeń, często w formie żółtej gwiazdy.
• Wypędzanie Żydów z ich domów. 
• Zmuszanie ludności żydowskiej do mieszkania w wydzielonych częściach miast lub miasteczek, zwanych gettami.

Naziści przenieśli antysemickie praktyki na zupełnie nowy poziom. Podczas II wojny światowej przy wsparciu rządu przeprowadzili zorganizowane ludobójstwo na niespotykaną dotąd skalę oraz dopuścili się okrucieństw wobec ludności żydowskiej w całej Europie. Okrucieństwa te obejmowały:

• Więzienie całych społeczności żydowskich i narażanie ich na nieludzkie i niehigieniczne warunki, które prowadziły do śmierci z głodu, chorób, hipotermii i wyczerpania.
• Rozstrzeliwanie Żydów w trakcie masowych egzekucji. 
• Mordowanie Żydów gazem trującym w ośrodkach zagłady.

W trakcie Holokaustu naziści wykorzystali odwieczny  antysemityzm w Niemczech i całej Europie. Chętnych do pomocy znaleźli na całym kontynencie: od krajów partnerskich, przez instytucje, po indywidualnych kolaborantów. Antysemityzm prawdopodobnie zachęcił wiele osób do wspierania lub przyłączenia się do nazistów realizujących swe zbrodnicze cele.

Naziści i ich kraje partnerskie oraz pomocnicy wymordowali dwie trzecie europejskich Żydów.