Shony urodził się w małym transylwańskim mieście w rodzinie religijnych Żydów. Kiedy miał 5 lat, zaczął uczyć się gry na skrzypcach. Jego miasto zostało zajęte przez Węgry w 1940 i przez Niemcy w 1944 r. W maju 1944 r. został deportowany do obozu Auschwitz w okupowanej Polsce. Został przeniesiony do systemu obozów Natzweiler we Francji, a następnie do Dachau, gdzie w kwietniu 1945 r. został wyzwolony przez wojska amerykańskie. W 1950 r. wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i został kompozytorem oraz zawodowym skrzypkiem.
Zaginął jeden więzień. Po wielokrotnym przeliczeniu wciąż brakowało jednego więźnia. Kapo udali się więc do baraku, aby go poszukać. Odnaleźli zaginionego mężczyznę, który spał w kącie. To był mój ojciec. Ciągnęli go za kołnierz i doprowadzili do strażnika SS. To był luty, mróz, pada śnieg, oblodzona ziemia. Strażnik SS zwrócił się do nas tam zgromadzonych i powiedział: „Jak rozumiem, ten żydowski pies ma tutaj dwóch synów. Niech wystąpią i podejdą do niego. Niech będą świadkiem jego kary”. Zatem wyszliśmy przed szereg. Wyszliśmy przed szereg i stanęliśmy obok niego. Wtedy strażnik zwrócił się do pozostałych. Powiedział: „Ten brudny żydowski pies opóźniał zwycięstwo Niemiec o dziesięć minut, bo tyle czasu zajęło jego znalezienie”. Następnie szybko kopnął mojego ojca, czym zasygnalizował kapo, że mają rozpocząć karę. Rzucili się na niego i zaczęli go kopać i okładać ze wszystkich stron. Chłostali go batem. Upadliśmy na kolanach. Zwróciliśmy się do strażnika SS i prosiliśmy, aby przestał. „Uderz nas. Proszę, nie bij naszego ojca”. Bicie stało się jeszcze brutalniejsze. Potem powoli zacząłem intonować psalm dwudziesty drugi. Chyba dwudziesty drugi. „Eli, Eli, lama azawtanu ” – „Boże mój, Boże mój, czemuś nas opuścił?”. Bili go, aż upadł. Ojciec milczał, ale poruszał ustami i chciał coś powiedzieć. Podszedłem bliżej i zrozumiałem, że recytuje deklarację wiary narodu żydowskiego, czyli Szma: „Szma Jisrael, Adonai elohenu, Adonai echad” – „Słuchaj Izraelu! Pan jest naszym Bogiem – Panem jedynym.” Następnie zamilkł już na zawsze.
We would like to thank Crown Family Philanthropies, Abe and Ida Cooper Foundation, the Claims Conference, EVZ, and BMF for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of donor acknowledgement.
