شورش در مرکز کشتار

قیام گتوی ورشو، الهام بخش شورش در گتوهای دیگر و مراکز کشتار شد. اگرچه بسیاری از شرکت کنندگان در عملیات مقاومت آگاه بودند که در برابر نیروهای بسیار برتر آلمان محکوم به شکست هستند، اما ترجیح دادند جان خود را در راه مبارزه از دست بدهند.

پس از اینکه آخرین یهودیان تبعید شده به تربلینکا در ماه مه 1943 با گاز کشته شدند، حدود 1000 زندانی یهودی در این اردوگاه باقی ماندند. زندانیان از آنجا که می دانستند بزودی کشته خواهند شد، تصمیم به شورش گرفتند. در 2 اوت، آنان که مسلح به بیل و کلنگ و تعداد اندکی سلاح ربوده شده از انبار اسلحه بودند، قسمتی از این اردوگاه را به آتش کشیدند و از حصار سیم خاردار آن عبور کردند. تقریباً 300 زندانی موفق به فرار شدند و حدود یک سوم از آنها توانستند از دست آلمانی ها که به دنبال دستگیری مجدد آنان بودند، جان سالم به در ببرند.

دو نفر از زندانیان سوبیبور، الکساندر پیچرسکی و لئون فلتهندلر شورشی مشابه را در سال 1943 طراحی کردند. زندانیان در 14 اکتبر یازده نگهبان اردوگاه را کشتند و آنجا را به آتش کشیدند. حدود 300 زندانی گریختند، اما بسیاری از آنها طی تعقیب گسترده ای که پس از آن صورت پذیرفت، کشته شدند. در پایان جنگ، پنجاه نفر زنده ماندند.

در آشویتس- برکناو، واحدهای زندانیان به بیگاری گماشته شده- یا جوخه ویژه ای که وظیفه اش سوزاندن اجساد کشته شدگان بود- اطلاع یافتند که نقشه قتل آنها را کشیده اند. در 7 اکتبر 1944، گروهی از آنها شورش کردند، و پس از کشتن سه نگهبان، کوره جسدسوزی را منفجر کردند. چند صد زندانی فرار کردند، اما کمی بعد اکثر آنها مجدداً دستگیر و کشته شدند. چهار زن جوان به اتهام تهیه دینامیت در برابر چشمان بقیه زندانیان به دار آویخته شدند. یکی از آنها، رزا روبوتای 23 ساله بود که هنگام باز شدن دریچه زیر پای خود فریاد کشید: "قوی باشید، شجاع باشید."