Oskar Schindler
Oskar Schindler jest jedną z najbardziej znanych osób, które ratowały Żydów podczas Holokaustu. Podczas II wojny światowej Schindler prowadził fabrykę, która zatrudniała żydowskich robotników przymusowych z krakowskiego getta. Po tym, jak był świadkiem brutalności i przemocy nazistów wobec Żydów, postanowił chronić tylu robotników przymusowych, ilu zdoła.
Najważniejsze fakty
-
1
Oskar Schindler był oportunistą, niemieckim szpiegiem i członkiem partii nazistowskiej. Przybył do okupowanego przez Niemców Krakowa w 1939 r., aby się wzbogacić.
-
2
Schindler pomógł przetrwać Holokaust ponad 1 000 Żydom.
-
3
Nagrodzony Oscarem film Stevena Spielberga Lista Schindlera z 1993 r. sprawił, że Oskar Schindler stał się powszechnie znany.
Reakcje nie-Żydów na Holokaust były zróżnicowane i zależały od wielu czynników. Większość była niechętna, aby pomagać Żydom z powodu strachu, własnych interesów, chciwości, antysemityzmu oraz przekonań politycznych czy ideologicznych. Inni decydowali się na pomoc ze względu na przekonania religijne i moralne oraz relacje osobiste. Artykuł dotyczy Oskara Schindlera, członka partii nazistowskiej, który ostatecznie zdecydował się na ratowanie Żydów.
Wstęp
Oskar Schindler (1908–1974) jest jedną z najbardziej znanych osób ratujących Żydów podczas Holokaustu. Pomógł przeżyć ponad 1 000 Żydom. Ale pod wieloma względami Schindler nie był osobą, która miałaby udzielać pomocy Żydom.
Podczas Holokaustu ludzie decydowali się na pomoc Żydom z różnych powodów. Wiele z nich powoływało się na przekonania religijne bądź zasady moralne czy etyczne. Oskar Schindler był niewierzący. Nic w jego biografii nie wskazuje, że był człowiekiem o wysokich standardach moralnych. Był chciwym oportunistą, niemieckim szpiegiem oraz członkiem partii nazistowskiej. Miał wiele romansów pozamałżeńskich. Wielokrotnie niewłaściwie zarządzał swoimi finansami i nie spłacał zaciągniętych długów. Schindler miał 31 lat, gdy przybył do okupowanego przez Niemców Krakowa z myślą o wzbogaceniu się.
Kiedy przez wiele lat mieszkał w tym mieście, przeszedł powolną przemianę. Ostatecznie postanowił wykorzystać nowy majątek i wpływową pozycję, aby pomóc Żydom.
Pozorna sprzeczność między charakterem Schindlera a jego czynami jest jednym z powodów, dla których tak wiele osób się nim interesuje.
Oskar Schindler: tło biograficzne
Oskar Schindler urodził się 28 kwietnia 1908 r. w Zwittau w Austro-Węgrzech (obecnie Svitavy w Czechach). Kiedy Cesarstwo Austro-Węgierskie upadło pod koniec I wojny światowej, Schindler stał się obywatelem nowo powstałej Czechosłowacji. Schindler był z pochodzenia Niemcem. Oznaczało to, że mówił po niemiecku i uważał się za Niemca.
W 1928 r. Schindler ożenił się z Emilie Pelzl. Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku zajmował różne stanowiska. Podobnie jak inni mężczyźni w Czechosłowacji Schindler odbył krótką, obowiązkową służbę wojskową.
Schindler jako działacz nazistowski
Chociaż Schindler nie mieszkał w nazistowskich Niemczech w latach 30. XX wieku, w połowie tejże dekady zaangażował się w ruch nazistowski. W tamtym czasie poparcie dla nazistów rosło wśród osób narodowości niemieckiej w Czechosłowacji. W 1935 r. Schindler wstąpił do Partii Sudeckich Niemców (Sudetendeutsche Partei) Konrada Henleina. Jednak sympatie Schindlera do nazistowskich Niemiec objawiały się czymś więcej niż tylko członkostwem w tej partii politycznej.
Do 1936 r. Schindler pracował jako szpieg nazistowskich Niemiec. Był agentem niemieckiego wywiadu wojskowego zwanego Abwehrą. W lipcu 1938 r. policja czechosłowacka uwięziła go za zdradę. Jednak Schindler uniknął dalszych konsekwencji za swoje przestępstwa. Krótko po jego aresztowaniu nazistowskie Niemcy zaanektowały Kraj Sudetów (w dużej mierze niemieckojęzyczny region Czechosłowacji) na mocy układu monachijskiego. Po tym Schindler został zwolniony z więzienia w październiku 1938 r. Szybko przystąpił do partii nazistowskiej. W lutym 1939 r. został jej członkiem tymczasowym.
Po zwolnieniu z więzienia Schindler kontynuował pracę dla Abwehry. Poparł agresję terytorialną nazistowskich Niemiec na Czechosłowację i Polskę. W marcu 1939 r. nazistowskie Niemcy zajęły ziemie czeskie, którymi następnie zarządzały pod nazwą Protektorat Czech i Moraw. 1 września 1939 r. nazistowskie Niemcy dokonały inwazji na Polskę, czym rozpoczęły II wojnę światową.
Przejęcie przez Schindlera żydowskich przedsiębiorstw w okupowanej Polsce
Po niemieckiej inwazji na Polskę, kończącą się jej okupacją, Schindler przeniósł się do Krakowa. W tym czasie nadal był agentem Abwehry, chociaż jego dokładna rola nie jest znana.
W Krakowie Schindler zaczął czerpać zyski z wojny. Nazistowskie władze szybko zaczęły konfiskować mienie prywatne Żydów i Polaków. Schindler dołączył do tej powszechnej grabieży. Ostatecznie przejął kilka skonfiskowanych przedsiębiorstw z nadzieją, że zbije na nich fortunę.
Najbardziej znaczące było to, że Schindler wydzierżawił, a później kupił fabrykę Rekord, należącą do żydowskiego producenta naczyń emaliowanych. Schindler przejął spółkę jesienią 1939 r. w ramach oficjalnego niemieckiego procesu wywłaszczenia.
W jej fabryce produkowano emaliowane garnki i patelnie. Schindler zmienił jej nazwę na Deutsche Emailwarenfabrik (Niemiecką Fabrykę Wyrobów Emaliowanych, w skrócie DEF). Fabrykę nieformalnie nazywano Emalią. Schindler prowadził także dwie inne firmy w Krakowie i co najmniej jedną z nich przejął od żydowskich właścicieli.
Schindler nie był zbyt sprawnym biznesmenem. W prowadzeniu niektórych firm pomagali mu poprzedni właściciele. Warto tu wspomnieć o Abrahamie Bankierze, który pomagał prowadzić Emalię. Bankier, który był Żydem, był współwłaścicielem fabryki Rekord i zarządzał nią przed wojną.
Żydowscy robotnicy przymusowi w fabryce Emalia Oskara Schindlera, lata 1940–1943
Oskar Schindler w pełni czerpał korzyści z systemu pracy opartym na wyzysku, a stworzonym przez władze niemieckie w okupowanej Polsce.
Początkowo większość pracowników fabryki Schindlera stanowili Polacy nieżydowskiego pochodzenia. Spośród Żydów zatrudniał jedynie Bankiera i kilku innych dyrektorów. W 1941 lub 1942 r. w fabryce Emalia Schindler zaczął zatrudniać pracujących przymusowo Żydów z krakowskiego getta.
Schindler wykorzystywał żydowskich robotników przymusowych, ponieważ było to tańsze rozwiązanie niż zatrudnianie polskich pracowników. W okupowanej przez Niemców Polsce właściciele fabryk, tacy jak Schindler, zazwyczaj nie płacili żydowskim robotnikom przymusowym za pracę. W to miejsce uiszczali dzienną opłatę za wynajem pracowników trafiającą do SS.
Właściciele fabryk mogli swobodnie wykorzystywać Żydów pracujących przymusowo i zmuszać ich do zbyt ciężkiej i długiej pracy. Z relacji ocalałych wynika, że Schindler dobrze traktował swoich pracowników w Emalii.
Interwencja Schindlera w akcję deportacyjną, czerwiec 1942 r.
Znęcanie się nad Żydami i ich mordowanie przez Niemców wpłynęły bezpośrednio na Schindlera i jego fabrykę. Latem 1942 r. władze niemieckie rozpoczęły i deportację wielu tysięcy Żydów z krakowskiego getta do ośrodka zagłady w Bełżcu. W czerwcu czternastu Żydów pracujących przymusowo w Emalii, w tym Abraham Bankier, zostało zatrzymanych do deportacji. Schindler ocalił ich dzięki osobistej interwencji. Jest pewne, , że potrzebował ich, aby fabryka mogła dalej działać. Nie jest jednak jasne, czy w tamtym czasie Schindler znał miejsce docelowe pociągu ani czy wiedział o ośrodku zagłady w Bełżcu. Niezależnie od tego, jaką Schindler miał motywację, jego interwencja niemal na pewno uratowała im życie.
Kontakty Schindlera z grupą ratującą Żydów
Schindler nie tylko pomagał żydowskim więźniom w Krakowie, lecz także nawiązywał szersze kontakty z siecią pomagającą Żydom.
Pod koniec 1942 r. Schindler rozpoczął współpracę z Komitetem Pomocy i Ocalenia. Była to żydowska organizacja pomocowa działająca z Budapesztu na Węgrzech. Na jej czele stali węgierscy Żydzi, w tym Joel Brand i Rudolf Kasztner. Schindler pełnił funkcję kuriera. Pomagał żydowskim więźniom, przekazując im pieniądze, listy oraz informacje.
W listopadzie 1943 r. Schindler pojechał do Budapesztu. Tam przekazał Komitetowi informacje o masowych mordach na Żydach w okupowanej przez Niemców Polsce.
Ochrona Żydów przez Schindlera podczas likwidacji krakowskiego getta, marzec 1943 r.
W 1943 r. Schindler bardziej bezpośrednio zaangażował się w pomoc Żydom. W marcu Niemcy zlikwidowali krakowskie getto i wymordowali wielu jego pozostałych mieszkańców. Podczas likwidacji getta Schindler ocalił swoich żydowskich pracowników, polecając im pozostać na noc w fabryce. Dzięki temu ochronił ich przed brutalną i morderczą akcją. Następnie więźniowie, którzy pracowali w Emalii, zostali wysłani z getta do pobliskiego obozu pracy przymusowej w Płaszowie.
Moje działania i wewnętrzna przemiana wynikały z codziennej obserwacji ogromu cierpienia Żydów oraz brutalnej okupacji… na zajętych terytoriach.
—Oskar Schindler
Emalia jako schronienie dla żydowskich więźniów obozu w Płaszowie, lata 1943–1944
Po likwidacji krakowskiego getta Schindler nadal wykorzystywał żydowskich robotników przymusowych w Emalii. Na początku mieszkali oni w obozie pracy w Płaszowie i byli doprowadzani do pracy w Emalii oddalonej o kilka kilometrów. Później zostali zakwaterowani w obozie przy fabryce Schindlera.
Przyjaźń Schindlera z komendantem obozu w Płaszowie Amonem Göthem
W Płaszowie pod dowództwem komendanta SS Amona Götha więźniowie byli narażeni na skrajne cierpienie i przypadkowe akty przemocy. . Göth był komendantem obozu w Płaszowie od lutego 1943 r. do września 1944 r. Zasłynął z przesadnego i sadystycznego okrucieństwa. Często strzelał do więźniów z balkonu swojej willi. Przeprowadzał także losowe egzekucje. Schindler zaprzyjaźnił się z Göthem i brał udział w libacjach urządzanych w jego willi. Wykorzystał tę osobistą relację i przekupstwo, aby zyskać względy komendanta. Schindler mógł dzięki temu sprawniej prowadzić swoje fabryki i pomagać żydowskim więźniom.
Obóz Schindlera w Emalii, lata 1943–1944
W 1943 r. Schindler przekonał Götha do tego, aby żydowscy robotnicy mogli zamieszkać na stałe poza Płaszowem, w obozie założonym na terenie kompleksu fabrycznego Emalia. Żydowscy robotnicy przymusowi mieszkający w obozie pracowali w Emalii oraz w trzech innych pobliskich zakładach.
Warunki w obozie Emalia były znacznie lepsze niż w obozie głównym w Płaszowie. Schindler oraz austriacki właściciel fabryki Julius Madritsch zdobywali na czarnym rynku dodatkową żywność dla więźniów.
W styczniu 1944 r. SS zmieniło klasyfikację Płaszowa z obozu pracy przymusowej na obóz koncentracyjny. Obóz Emalii oficjalnie nazwano podobozem na Zabłociu. Latem 1944 r. przebywało tam około 1 450 żydowskich więźniów.
W 1943 lub 1944 r. Schindler rozbudował Emalię o fabrykę zbrojeniową. . Wybudowali ją żydowscy więźniowie do końca lata 1944 r.
Likwidacja obozu Emalia Schindlera, lato 1944 r.
Latem 1944 r. armia radziecka wkroczyła do Polski i ruszyła w kierunku Krakowa. Niemcy rozpoczęli ewakuację więźniów z Płaszowa i jego podobozów, w tym Emalii. Nakazali także przeniesienie fabryk zbrojeniowych z okupowanej przez Niemców Polski w głąb Niemiec. Dotyczyło to też fabryki zbrojeniowej Schindlera w Emalii.
Setki żydowskich więźniów zostało pozbawionych ochrony Schindlera, kiedy zostali odesłani z Emalii z powrotem do Płaszowa. Wielu z nich od razu trafiło do przepełnionych wagonów towarowych. Stamtąd przewieziono ich do obozu koncentracyjnego Mauthausen. Więźniowie wspominali, że do ostatniej chwili Schindler próbował im pomóc w niewielki, ale znaczący sposób. Przekupił Götha i strażników SS, aby dać więźniom wodę na stacji w Płaszowie i w drodze do Mauthausen. Jednak gdy pociąg odjechał z Płaszowa, Schindler nie mógł już im dalej pomóc.
Działania Schindlera w fabryce Emalia miały nadal duże znaczenie. Zadbał on o to, aby w fabryce więźniowie byli chronieni i stosunkowo dobrze odżywiani. Dzięki temu mieli większe szanse na przetrwanie skrajnych warunków w Mauthausen.
Na tym etapie z Schindlerem w Emalii pozostało tylko około 300 żydowskich mężczyzn.. Ich zadaniem była pomoc Schindlerowi w demontażu fabryki zbrojeniowej i przygotowaniu jej do przeniesienia w inne miejsce.
Przeniesienie fabryki zbrojeniowej do Brünnlitz, jesień 1944 r.
Jesienią 1944 roku Schindler otrzymał zgodę na przeniesienie fabryki zbrojeniowej do miasta Brünnlitz (Brněnec) w Kraju Sudetów. in the Sudetenland .
Obóz w fabryce w Brünnlitz był podobozem obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Władze niemieckie przeniosły około 1000 żydowskich więźniów z Płaszowa do Brünnlitz, aby pracowali w tamtejszej fabryce Schindlera. Wśród nich było 700 mężczyzn i 300 kobiet. Dla żydowskich więźniów Płaszowa przeniesienie do Brünnlitz oznaczało większe szanse na przetrwanie. Ci wysłani do innych obozów koncentracyjnych napotykali cięższe warunki.
Czy Oskar Schindler stworzył listę?
Oskar Schindler nigdy nie sporządził żadnej listy. Koncepcja „listy Schindlera” to skrót określający działania ratujące Żydów podczas Holokaustu. Powszechnie przyjmuje się,że jest to lista więźniów uratowanych przez Schindlera. W szczególności jest często kojarzona z nazwiskami więźniów, którzy zostali przeniesieni z obozu koncentracyjnego w Płaszowie do fabryki Schindlera w Brünnlitz.
Nie istniała tylko jedna lista transferowa z Płaszowa do Brünnlitz. Istniały osobne listy mężczyzn i kobiet, a nazwiska na nich zmieniały się kilka razy. Dodatkowo listy transferowe nie były sporządzone przez Schindlera, który nie miał wpływu na ich ostateczny kształt. W rzeczywistości listy te zostały przygotowane przez Marcela Goldberga. Goldberg był więźniem funkcyjnym, który pełnił dla SS funkcję urzędnika w głównym obozie w Płaszowie. Sporządził on oddzielne listy więźniów płci męskiej i żeńskiej, którzy mieli zostać przeniesieni do fabryki Schindlera w Brünnlitz.
Listy te uwzględniały część żydowskich pracowników zarówno z fabryk Schindlera, jak i Madritscha, a także członków ich rodzin. Na liście znaleźli się też prominentni więźniowie funkcyjni oraz ich rodziny. Niektórzy więźniowie przekupili Goldberga, aby trafić na listę. Inni po prostu mieli szczęście.
Większość osób przeniesionych z Płaszowa do Brünnlitz nie pracowała u Oskara Schindlera w Emalii, a w tamtym okresie Schindler nie znał większości z nich osobiście.
Transport więźniów do Brünnlitz, jesień 1944 r.
Transport więźniów z Płaszowa do Brünnlitz odbywał się chaotycznie. Podczas transportu więźniowie tymczasowo znajdowali się poza nadzorem Schindlera, który nie mógł ich chronić.
Więźniowie płci męskiej zostali przetransportowani do Brünnlitz przez Gross-Rosen i dotarli do Brünnlitz już po kilku dniach. Kobiety zostały jednak przetransportowane przez Auschwitz-Birkenau, gdzie przetrzymywano je przez trzy tygodnie. Dla więźniarek czas spędzony w Auschwitz-Birkenau był przerażający, niebezpieczny i poniżający. Jedna ze starszych więźniarek zachorowała na tyfus i zmarła. Kobiety w końcu dotarły do obozu Brünnlitz w połowie listopada 1944 r. Jest prawdopodobne, że Schindler interweniował przez posłańca, aby wystarać się o ich uwolnienie, jednak wbrew powszechnemu błędnemu przekonaniu nie udał się tam osobiście.
Zarówno w Gross-Rosen, jak i w Auschwitz niektórzy więźniowie zostali usunięci z list transportowych Brünnlitz i zastąpieni innymi więźniami.
Działania ratunkowe Schindlera w Brünnlitz
Najważniejsze działania ratunkowe Schindlera podjął w obozie Brünnlitz podczas ostatnich, desperackich miesięcy II wojny światowej. Od założenia obozu w październiku 1944 r. aż do jego wyzwolenia w maju 1945 r. Schindler poświęcił się ratowaniu żydowskich więźniów. Było to trudne i ryzykowne oraz wymagało wydania fortuny, którą zarobił w Krakowie.
Ochrona więźniów przed SS
Ponieważ Brünnlitz był podobozem Gross-Rosen, znajdował się pod komendą SS i był strzeżony przez członków SS. Schindler ciągle obawiał się, że komendant SS postanowi zlikwidować obóz i zamordować żydowskich więźniów. Aby chronić ich przed SS, Oskar i Emilie Schindlerowie mieszkali na miejscu w apartamencie.
Zdobywanie żywności i lekarstw w Brünnlitz
W Brünnlitz Emilie Schindler pomagała Oskarowi zdobyć trudno dostępne jedzenie i lekarstwa. Schindler kupował je ze swoich środków. Była to pierwsza znacząca rola Emilie w działaniach ratunkowych Oskara Schindlera. Miejscowi również potajemnie pomagali dostarczać więźniom żywność.
Fałszowanie danych produkcji w celu ratowania Żydów
Zakład w Brünnlitz sklasyfikowano jako fabrykę zbrojeniową. Było to niezbędne dla jej dalszego trwania. Schindler utrzymywał, że więźniowie byli wykwalifikowanymi pracownikami produkującymi uzbrojenie na potrzeby niemieckiej armii. W rzeczywistości nie wszyscy więźniowie byli zatrudnieni w fabryce, a ci, którzy w niej pracowali, nie mieli zbyt dużych osiągnięć. Łącznie fabryka wyprodukowała tylko jeden wagon amunicji.
Dzięki pomocy żydowskich więźniów, Itzhaka Sterna i Mietka Pempera, Schindler fałszował dane produkcyjne, aby oszukać niemieckich urzędników. Taki podstęp był konieczny do tego, aby SS nie zamknęło obozu.
Pomaganie innym więźniom
Kiedy w okolicy pojawili się inni więźniowie, Schindlerowie postanowili się nimi zaopiekować w Brünnlitz. Ogółem z innych obozów przybyły trzy transporty więźniów. Schindlerowie sprowadzili ich do Brünnlitz, gdzie zapewniono im opiekę medyczną i żywność.
18 kwietnia 1945 r. lista więźniów w Brünnlitz zawierała 1 098 nazwisk (801 mężczyzn i 297 kobiet). Znajdowały się na niej nazwiska Żydów przeniesionych z Płaszowa, jak i nowo przybyłych. Czasami nazywa się ją „listą Schindlera”.
Wyzwolenie
Obóz Brünnlitz został wyzwolony w maju 1945 r. Schindlerowie opuścili Brünnlitz 9 maja 1945 r., tuż przed przybyciem wojsk radzieckich do obozu. Uciekli na zachód w obawie, że wpadną w ręce Sowietów. Przed wyjazdem Schindlera żydowscy więźniowie podarowali mu złoty pierścień oraz podpisany przez nich dokument potwierdzający pomoc zapewnianą Żydom. Schindlerowie ostatecznie dotarli do amerykańskiej strefy okupacyjnej Niemiec.
Życie Schindlera po II wojnie światowej
Po II wojnie światowej Schindler wraz z żoną nie mogli wrócić do Czechosłowacji. Przez przedwojenną działalność szpiegowską na rzecz III Rzeszy Schindler był uznawany za zbrodniarza wojennego. W powojennej Czechosłowacji nie był również mile widziany ze względu na swoje niemieckie pochodzenie. Po II wojnie światowej z kraju wypędzono ludność niemiecką.
Schindlerowie osiedlili się na kilka lat w Ratyzbonie, w amerykańskiej strefie okupacyjnej Niemiec. Tam doświadczyli trudności finansowych. Schindler wielokrotnie zwracał się o pomoc do swoich byłych żydowskich więźniów oraz do żydowskich organizacji pomocowych. Domagał się rekompensaty finansowej od Amerykańsko-Żydowskiego Połączonego Komitetu Rozdzielczego (Jointu) za pieniądze, które wydał na ratowanie Żydów. Twierdził, że wydał 2,64 miliona marek niemieckich (około miliona ówczesnych dolarów amerykańskich). Od rządu zachodnioniemieckiego ubiegał się też o odszkodowanie za straty w swojej fabryce.
W 1949 r. Oskar i Emilie wyemigrowali do Argentyny. Tam Schindler próbował założyć dobrze prosperującą firmę, ale bez powodzenia. Popadłszy w długi, w 1957 r. powrócił samotnie do Niemiec. Schindler na stałe rozstał się z Emilie, ale się z nią nie rozwiódł. Zmarł w Niemczech w październiku 1974 r. Został pochowany w Izraelu.
Wielu Żydów, którym Schindler pomógł, pozostało mu oddanych po wojnie. Często nazywa się ich Żydami Schindlera, czyli Schindlerjuden.
Rozsławienie nazwiska Schindlera
Oskar Schindler nie był znany podczas II wojny światowej. Po wojnie jego nazwisko stało się dobrze znane dzięki wysiłkom Żydów Schindlera.
Od lat 40. XX wieku Żydzi Schindlera zaczęli publicznie opowiadać o jego historii. Na przestrzeni lat została ona przedstawiona w gazetach, książkach i filmach. W 1957 r. esej Schindlera został opublikowany w niemieckojęzycznej książce na temat ludzi ratujących Żydów w czasach Holokaustu.
Film z 1993 r. Lista Schindlera rozsławił nazwisko Schindlera. Film wyreżyserowany przez Stevena Spielberga spotkał się z uznaniem zarówno widzów, jak i krytyków. W 1994 r. zdobył siedem Oscarów, w tym za najlepszy film. Film Spielberga został w dużej mierze oparty na powieści Thomasa Keneally'ego z 1982 r. Lista Schindlera (pierwotnie zatytułowanej Arka Schindlera). Keneally ściśle współpracował z Leopoldem Pagem, jednym z Żydów uratowanych przez Schindlera.
Powieść i film zapoznały amerykańską publiczność z historią Schindlera. Jednak w obu dziełach są pewne nieścisłości.
Schindler ratujący Żydów
Brak zasad i oportunizm po stronie Oskara Schindlera uczyniły z niego kogoś, kto był w stanie skutecznie chronić żydowskich więźniów. Jednak te same cechy wyzwalały w nim mniej honorowe postawy. Dlatego jego status osoby ratującej Żydów był kontrowersyjny.
Na przykład spory budziła jego nominacja do tytułu Sprawiedliwego wśród Narodów Świata przedłożona w latach 60. przez instytut Jad Waszem, izraelską narodową instytucję upamiętniającą Holokaust. Nominację popierało wielu Żydów Schindlera. Jednak dwóch Żydów z Krakowa wiarygodnie oskarżyło Schindlera o kradzież i przemoc w pierwszych latach II wojny światowej. Mimo tych oskarżeń Schindler został zaproszony przez Jad Waszem do posadzenia drzewka na swoją cześć. Ceremonia sadzenia odbyła się 8 maja 1962 r.
Pod koniec 1963 r. komitet przyznający tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata zdecydował się nie przyznawać go formalnie Schindlerowi. W 1993 r. Jad Waszem zmienił swoją wcześniejszą decyzję i przyznał ten tytuł zarówno Oskarowi, jak i Emilii Schindlerom.
Oskar Schindler jest powszechnie pamiętany jako ktoś, kto bohatersko ratował Żydów podczas Holokaustu. Jego historia ukazuje złożoność takich działań i związane z nimi wyzwania.
Przypisy
-
Footnote reference1.
W 1943 r. obóz w Emalii nazywano Judenlager (obozem żydowskim) lub Nebenlager (obozem pomocniczym). Podlegał on obozowi w Płaszowie.